Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun temel amacı toplumsal düzeni sağlamak olsa da, bu düzenin niteliği medeniyetten medeniyete farklılık göstermiştir. Örneğin, bazı hukuk sistemleri sınıfsal ayrımı pekiştirirken, bazıları daha eşitlikçi bir yaklaşım sergilemiştir. Bu farklılıkların temelinde yatan en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
A) Coğrafi konum ve iklim koşulları
B) Medeniyetlerin ekonomik yapısı ve üretim biçimleri
C) Sadece kullanılan yazı sistemi
D) Komşu medeniyetlerle olan ticari ilişkilerin yoğunluğu
E) Ordu gücünün büyüklüğü
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Soru, Eski Çağ medeniyetlerindeki hukuk sistemlerinin toplumsal düzeni sağlama amacını taşıdığını, ancak bu düzenin medeniyetten medeniyete farklılık gösterdiğini belirtiyor. Bu farklılığın temel nedenini bulmamız isteniyor.
- A) Coğrafi konum ve iklim koşulları: Coğrafi konum ve iklim koşulları, bir medeniyetin yaşam tarzını ve kaynaklarını etkileyebilir. Ancak, hukukun temel niteliğini (sınıfsal mı, eşitlikçi mi olduğu) doğrudan belirlemez. Bu nedenle bu seçenek çok güçlü bir açıklama sunmuyor.
- B) Medeniyetlerin ekonomik yapısı ve üretim biçimleri: Bir medeniyetin ekonomik yapısı (tarım, ticaret, sanayi vb.) ve üretim biçimleri (kölelik, serbest işçilik vb.), toplumsal sınıfların oluşumunu ve bu sınıflar arasındaki ilişkileri doğrudan etkiler. Hukuk da bu ilişkileri düzenleme ve meşrulaştırma işlevi görebilir. Örneğin, köleci bir toplumda hukuk, köleliği ve köle sahiplerinin haklarını koruyacaktır. Bu, hukukun sınıfsal ayrımı pekiştirmesine bir örnektir.
- C) Sadece kullanılan yazı sistemi: Yazı sistemi, hukukun kayda geçirilmesi ve aktarılması için önemlidir. Ancak, hukukun içeriğini ve niteliğini belirlemez. Bir medeniyetin hangi değerleri benimsediği ve nasıl bir toplumsal düzen kurmak istediği yazı sisteminden bağımsızdır.
- D) Komşu medeniyetlerle olan ticari ilişkilerin yoğunluğu: Ticari ilişkiler, kültürel etkileşimi ve bilgi alışverişini artırabilir. Ancak, hukukun temel niteliğini doğrudan belirlemez. Ticaretin yoğunluğu, hukukun sınıfsal mı, eşitlikçi mi olacağını tek başına açıklayamaz.
- E) Ordu gücünün büyüklüğü: Ordu gücü, bir medeniyetin dış tehditlere karşı korunmasını ve yayılmasını sağlayabilir. Ancak, hukukun temel niteliğini doğrudan belirlemez. Güçlü bir orduya sahip olmak, hukukun illa ki sınıfsal veya eşitlikçi olmasını gerektirmez.
En güçlü açıklama, medeniyetlerin ekonomik yapısı ve üretim biçimlerinin hukukun niteliğini belirlemesidir. Çünkü ekonomik yapı, toplumsal sınıfları ve ilişkileri şekillendirir ve hukuk da bu ilişkileri düzenler.
Cevap B seçeneğidir.
