Hammurabi Kanunları, Eski Çağ medeniyetlerinde hukukun gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Bu kanunların temel özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadece sözlü geleneğe dayanması
B) Yazılı olması ve herkese açık bir şekilde ilan edilmesi
C) Toplumsal sınıflar arasında tam eşitlik ilkesini benimsemesi
D) Sadece dini kuralları içermesi
E) Cezaların tamamen affedilmesine dayanması
Sevgili öğrenciler, bu soru, tarihteki önemli hukuk metinlerinden biri olan Hammurabi Kanunları'nın temel özelliklerinden birini anlamamızı istiyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
- Hammurabi Kanunları'nın Önemi: Hammurabi Kanunları, MÖ 18. yüzyılda Babil Kralı Hammurabi tarafından derlenmiş ve tarihin en eski ve en iyi korunmuş yazılı hukuk metinlerinden biridir. Bu kanunlar, Mezopotamya'da hukukun gelişimine büyük katkı sağlamıştır.
- A) Sadece sözlü geleneğe dayanması: Bu ifade yanlıştır. Hammurabi Kanunları'nın en bilinen özelliklerinden biri, bir dikilitaş üzerine Akadca çivi yazısıyla yazılmış olmasıdır. Yani sözlü değil, yazılı bir hukuk metnidir.
- B) Yazılı olması ve herkese açık bir şekilde ilan edilmesi: İşte bu doğru bir ifadedir! Hammurabi Kanunları, bir dikilitaş üzerine yazılmış ve halkın görebileceği bir yere dikilmiştir. Bu sayede herkes kanunları öğrenebilir ve "kanun bilmemek mazeret sayılmaz" ilkesi uygulanabilirdi. Bu durum, hukukun şeffaflığı ve erişilebilirliği açısından devrim niteliğindeydi.
- C) Toplumsal sınıflar arasında tam eşitlik ilkesini benimsemesi: Bu ifade de yanlıştır. Hammurabi Kanunları, toplumsal sınıflar (soylular, özgür vatandaşlar ve köleler) arasında farklı cezalar öngörüyordu. Örneğin, bir soyluya verilen zarar ile bir köleye verilen zararın cezası aynı değildi. Bu, kanunların "göze göz, dişe diş" (lex talionis) ilkesini benimsemesine rağmen, eşitlikten ziyade sınıf farklılıklarını gözettiğini gösterir.
- D) Sadece dini kuralları içermesi: Bu ifade de doğru değildir. Hammurabi Kanunları, dini unsurlar içerse de (örneğin, kanunların tanrılardan geldiği inancı), büyük ölçüde medeni hukuk (evlilik, miras), ceza hukuku (hırsızlık, cinayet) ve ticaret hukuku (borçlar, sözleşmeler) gibi dünyevi konuları düzenliyordu.
- E) Cezaların tamamen affedilmesine dayanması: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Hammurabi Kanunları, suçlara karşı oldukça katı cezalar öngörüyordu. "Göze göz, dişe diş" ilkesi, suçun karşılığının verilmesini esas alıyordu ve affetme yerine adaletin sağlanmasını amaçlıyordu.
Bu açıklamalar ışığında, Hammurabi Kanunları'nın en temel ve ayırt edici özelliklerinden birinin yazılı olması ve halka açık bir şekilde ilan edilmesi olduğunu görüyoruz. Bu, hukukun gelişiminde önemli bir adımdı çünkü kanunları keyfi uygulamalardan çıkarıp belirli, herkesçe bilinen kurallar haline getiriyordu.
Cevap B seçeneğidir.
