🎓 11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 7. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu test, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi, yükselişi ve bu dönemdeki önemli siyasi, askeri ve kültürel gelişmeleri kapsamaktadır. Ayrıca Avrupa'daki gelişmelerin Osmanlı'ya etkileri de değerlendirilmektedir.
📌 Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu (1299-1453)
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması ve Bizans İmparatorluğu'nun güç kaybetmesiyle ortaya çıkan siyasi boşlukta gerçekleşmiştir.
- Osman Bey'in liderliğindeki Kayı Boyu'nun Anadolu'ya gelmesi ve Söğüt ve Domaniç'i yurt edinmesi.
- Ahilerin desteği ve gaza anlayışının benimsenmesi.
- Orhan Bey döneminde devletleşme sürecinin hızlanması (ilk düzenli ordu, ilk medrese, ilk divan teşkilatı).
- I. Murat döneminde Balkanlar'da fetihlerin başlaması ve Edirne'nin başkent yapılması.
- Ankara Savaşı (1402) ile Fetret Devri'nin yaşanması.
- Çelebi Mehmet'in devleti yeniden toparlaması.
- II. Murat döneminde Balkanlar'daki hakimiyetin pekiştirilmesi.
⚠️ Dikkat: Kuruluş dönemi padişahlarının gaza ve cihat anlayışını benimsemesi, fetihlerin temel nedenlerinden biridir.
📌 Osmanlı Devleti'nin Yükselişi (1453-1579)
İstanbul'un Fethi ile başlayan yükseliş dönemi, Osmanlı Devleti'nin siyasi, askeri ve ekonomik olarak en güçlü olduğu dönemdir.
- İstanbul'un Fethi (1453) ile II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) döneminin başlaması.
- Fatih'in devlet teşkilatını yeniden düzenlemesi (Kanunname-i Ali Osman).
- Yavuz Sultan Selim döneminde Mısır'ın fethi ve halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi.
- Kanuni Sultan Süleyman döneminde devletin zirveye ulaşması (Kanuni unvanı).
- Denizlerde Akdeniz hakimiyetinin sağlanması (Preveze Deniz Savaşı).
- Avrupa'daki reform hareketlerinin Osmanlı'ya etkileri (mezhep savaşları).
💡 İpucu: Yükseliş döneminde Osmanlı Devleti, hem doğuda hem de batıda büyük askeri başarılar elde etmiştir.
📌 Osmanlı-Avrupa İlişkileri (16. Yüzyıl)
Osmanlı Devleti'nin Avrupa ile ilişkileri, savaşlar, ittifaklar ve ticari anlaşmalar şeklinde gelişmiştir.
- Fransa ile yapılan kapitülasyonlar (ticari ayrıcalıklar).
- Habsburg Hanedanlığı ile mücadele (Kutsal Roma İmparatorluğu).
- Avrupa devletlerinin Osmanlı'ya karşı ittifak kurmaları (Haçlı İttifakları).
- Rönesans ve Reform hareketlerinin Avrupa'yı etkilemesi ve Osmanlı'nın bu gelişmelerin dışında kalması.
📝 Not: Kapitülasyonlar, ilerleyen dönemlerde Osmanlı ekonomisi için olumsuz sonuçlar doğurmuştur.
📌 Osmanlı Kültürü ve Sanatı
Osmanlı kültürü, Türk, İslam ve Bizans kültürlerinin bir sentezi olarak ortaya çıkmıştır.
- Mimari (camiler, saraylar, köprüler, hamamlar).
- Edebiyat (divan edebiyatı, halk edebiyatı).
- Musiki (Türk müziği, mehter).
- El sanatları (çinicilik, hat sanatı, minyatür).
💡 İpucu: Osmanlı mimarisinde Selimiye Camii ve Süleymaniye Camii gibi önemli eserler bulunmaktadır.