Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye'nin nüfus artış hızını etkileyen faktörler arasında hangisinin yer almadığını bulmamız isteniyor. Nüfus artış hızı, bir ülkenin nüfusunun belirli bir zaman diliminde ne kadar değiştiğini gösteren önemli bir demografik göstergedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Doğum oranları: Bir ülkedeki doğum oranları, nüfus artış hızını doğrudan etkileyen en temel faktörlerden biridir. Ne kadar çok bebek doğarsa, nüfus o kadar hızlı artar veya azalma hızı yavaşlar.
- B) Ölüm oranları: Doğum oranları gibi, ölüm oranları da nüfus artış hızını doğrudan etkiler. Ölüm oranları düştükçe, nüfus daha az azalır veya daha hızlı artar. Sağlık hizmetlerinin gelişmesi, yaşam süresinin uzaması gibi faktörler ölüm oranlarını etkiler.
- C) Göçler: Ülke içine veya dışına yapılan göçler (net göç), bir ülkenin toplam nüfusunu ve dolayısıyla nüfus artış hızını etkiler. Dışarıdan gelen göçler (göç alma) nüfusu artırırken, dışarıya giden göçler (göç verme) nüfusu azaltır.
- D) Eğitim seviyesi: Eğitim seviyesi, nüfus artış hızını dolaylı yoldan etkileyen önemli bir faktördür. Eğitim seviyesi yükseldikçe, genellikle kadınların iş hayatına katılımı artar, aile planlaması bilinci gelişir ve evlenme yaşı yükselir. Bu durumlar genellikle doğum oranlarının düşmesine yol açar. Ayrıca eğitim, sağlık bilincini artırarak ölüm oranlarını da etkileyebilir.
- E) Yer şekilleri: Yer şekilleri (dağlar, ovalar, platolar, vadiler gibi coğrafi özellikler) bir bölgenin yerleşimini, ekonomik faaliyetlerini, ulaşımını ve hatta iklimini etkileyebilir. Ancak, doğrudan veya dolaylı olarak bir ülkenin nüfusunun artış hızını (yani doğum, ölüm ve göç dengesini) belirleyen bir faktör değildir. Yer şekilleri, nüfusun nerede yoğunlaştığını veya dağıldığını etkileyebilir ama nüfusun ne kadar hızlı arttığını veya azaldığını belirlemez.
Bu açıklamalar ışığında, yer şekillerinin nüfus artış hızını etkileyen faktörlerden biri olmadığını açıkça görebiliriz.
Cevap E seçeneğidir.
