Bu soruda Türkiye'deki kıyı tiplerinden biri olan "enine kıyılar"ın en tipik örneğini bulmamız isteniyor. Gelin, bu konuyu adım adım inceleyelim:
Açıklamalı çözüme geçmeden önce, kıyı tiplerini ve özelliklerini hatırlayalım:
- Enine Kıyılar: Dağların kıyı çizgisine dik (enine) uzandığı yerlerde oluşan kıyı tipidir. Bu tür kıyılarda dağlar denize doğru uzanır ve aralarındaki vadiler deniz suları altında kalarak girintili çıkıntılı bir yapı oluşturur. Bu durum, çok sayıda koy, körfez ve yarımadanın oluşmasına neden olur. Kıyı gerçek girinti-çıkıntı oranı oldukça fazladır.
- Boyuna Kıyılar: Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde görülür. Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım zordur. Koy ve körfez sayısı azdır.
- Ria Tipi Kıyılar: Akarsu vadilerinin deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalması sonucu oluşur. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Haliç bu tipe örnektir.
- Dalmaçya Tipi Kıyılar: Kıyıya paralel uzanan dağ sıralarının çökerek deniz altında kalmasıyla, dağların yüksek kısımlarının adalar şeklinde yüzeyde kalmasıyla oluşur. Finike-Kaş arası bu tipe örnektir.
Şimdi sorumuzdaki seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Karadeniz Bölgesi: Bu bölgemizde dağlar (Kuzey Anadolu Dağları) kıyıya paralel uzanır. Bu nedenle Karadeniz'de boyuna kıyı tipi görülür.
- B) Akdeniz Bölgesi: Bu bölgemizde de dağlar (Toroslar) kıyıya paralel uzanır. Bu nedenle Akdeniz'de ağırlıklı olarak boyuna kıyı tipi görülür (Finike-Kaş arasında Dalmaçya tipi kıyılar da bulunur).
- C) Ege Bölgesi: Ege Bölgesi, dağların (Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın Dağları gibi) denize dik uzandığı bir yapıya sahiptir. Bu durum, Edremit, İzmir, Kuşadası, Güllük gibi çok sayıda körfez ve yarımadanın oluşmasına yol açmıştır. Kıyı şeridi oldukça girintili ve çıkıntılıdır. Bu özellikler, enine kıyıların Türkiye'deki en tipik ve belirgin örneğini oluşturur.
- D) Marmara Bölgesi: Marmara Bölgesi'nde kıyı tipleri çeşitlilik gösterir. Hem boyuna hem de ria tipi (İstanbul ve Çanakkale Boğazları) kıyılar bulunur ancak enine kıyıların en tipik örneği değildir.
- E) Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Bu bölgemizin denize kıyısı yoktur. Dolayısıyla kıyı tipi aramak anlamsızdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, dağların kıyıya dik uzanması ve buna bağlı olarak çok sayıda koy, körfez ve yarımadanın bulunması özelliğiyle enine kıyıların Türkiye'deki en tipik örneğinin Ege Bölgesi'nde görüldüğü açıkça ortaya çıkmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
