Merhaba sevgili öğrenciler!
Coğrafyada kıyı tipleri, karaların denizle buluştuğu alanların jeolojik yapısı, tektonik hareketler ve dış kuvvetlerin etkisiyle şekillenmesi sonucu ortaya çıkan farklı morfolojik özelliklerdir. Her kıyı tipi, kendine özgü bir oluşum süreci ve görünüm sunar. Şimdi sorumuzdaki Kaş kıyıları ve Antalya Körfezi'nin batı kesimlerinin hangi kıyı tipine örnek olduğunu adım adım inceleyelim.
-
A) Ria Kıyıları: Ria kıyıları, eski akarsu vadilerinin deniz seviyesinin yükselmesi veya karanın çökmesiyle sular altında kalması sonucu oluşan, genellikle dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde görülen girintili çıkıntılı kıyılardır. Türkiye'de İstanbul Boğazı ve Haliç bu türe en güzel örneklerdir. Kaş ve Antalya Körfezi'nin batı kesimleri için bu tanım uygun değildir, çünkü bu bölgelerde dağlar kıyıya dik değil, paralel uzanır.
-
B) Dalmaçya Kıyıları: Dalmaçya kıyıları, kıyıya paralel uzanan dağ sıralarının deniz suları altında kalmasıyla oluşur. Bu tip kıyılarda, dağların dorukları adalar ve yarımadalar şeklinde, dağlar arasındaki vadiler ise uzun ve dar koylar ile körfezler şeklinde belirir. Adriyatik Denizi'ndeki Hırvatistan kıyıları (Dalmaçya kıyıları) bu türe dünyadaki en bilinen örnektir. Türkiye'de ise Kaş-Finike arasındaki kıyılar, Toros Dağları'nın denize paralel uzanması ve bir kısmının sular altında kalmasıyla oluşan adalar (Meis Adası gibi) ve uzun, dar koylarla (Kaş Körfezi, Kalkan Koyu gibi) bu tanıma mükemmel bir şekilde uymaktadır. Bu nedenle sorumuzun doğru cevabı bu seçenektir.
-
C) Limanlı Kıyılar: Limanlı kıyılar, geniş tabanlı akarsu vadilerinin deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalması sonucu oluşan, genellikle ağzı dar, içi geniş koy ve körfezlere sahip kıyılardır. Karadeniz'de Odessa kıyıları bu türe örnektir. Kaş ve Antalya Körfezi'nin batı kesimleri bu özelliklere sahip değildir.
-
D) Falezli Kıyılar: Falezli kıyılar, dalgaların ve diğer dış kuvvetlerin aşındırması sonucu oluşan dik kıyılar (uçurumlar) anlamına gelir. Türkiye'de Karadeniz kıyılarının büyük bir kısmı ve Akdeniz'de Antalya falezleri gibi yerlerde görülür. Falezler bir aşınım şekli olmakla birlikte, Kaş ve çevresindeki kıyıların genel morfolojik yapısını tanımlayan baskın kıyı tipi değildir; orada daha çok paralel uzanım ve adacıklar ön plandadır.
-
E) Lagünlü Kıyılar: Lagünlü kıyılar, kıyı okları veya kıyı kordonları adı verilen kum birikintileriyle denizden ayrılmış sığ göllerin (lagünlerin) bulunduğu kıyılardır. Genellikle delta ovalarının bulunduğu alçak ve düz kıyılarda görülür. Çukurova Deltası'nda Akyatan ve Yumurtalık lagünleri bu türe örnektir. Kaş ve çevresi dağlık bir bölge olduğu için bu tanıma uymaz.
Kaş kıyıları ve Antalya Körfezi'nin batı kesimleri, kıyıya paralel uzanan dağların deniz suları altında kalmasıyla oluşan adalar ve uzun koylarla karakterize edildiği için Dalmaçya Kıyıları tipine örnektir.
Cevap B seçeneğidir.
