5-6-7-8. Sınıf Bursluluk Sınavı Puan Hesaplama: Tüm Detaylar Test 1

🎓 5-6-7-8. Sınıf Bursluluk Sınavı Puan Hesaplama: Tüm Detaylar Test 1 - Ders Notu

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notu, Bursluluk Sınavı'nda karşılaşabileceğiniz temel Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri konularını sade bir dille özetlemek için hazırlandı. Unutmayın, düzenli tekrar ve bol soru çözümü başarının anahtarıdır!

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler gelerek onları isim, sıfat veya zarf yapan sözcüklerdir. Cümlede fiil gibi görünseler de aslında fiil özelliklerini kaybedip başka görevler üstlenirler. Üç ana türü vardır:

• İsim-Fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri gelerek isim gibi kullanılır.
• Sıfat-Fiil (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri gelerek sıfat gibi kullanılır. Genellikle kendisinden sonraki ismi niteler.
• Zarf-Fiil (Bağ-Fiil, Ulaç): Fiile "-ken, -alı, -esiye, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -r...mez, -dığında" gibi ekler gelerek cümlede zarf görevi üstlenir. Genellikle yüklemi durum veya zaman açısından belirtir.

⚠️ Dikkat: İsim-fiil ekleri (-ma, -ış) ile olumsuzluk eki (-ma) veya kalıcı isim yapmış fiilimsileri karıştırmamaya özen gösterin. Örneğin, "dondurma" kelimesi artık bir yiyecek adı olduğu için fiilimsi değildir.

💡 İpucu: Fiilimsileri bulmak için önce cümlede yüklemi (çekimli fiili) bulun. Geriye kalan fiil köklü sözcüklere gelen ekleri kontrol edin. Eğer bu ekler fiilimsi ekleriyse, o sözcük fiilimsidir.

➕ Rasyonel Sayılar ve İşlemler

Rasyonel sayılar, $rac{a}{b}$ şeklinde yazılabilen sayılardır. Burada $a$ bir tam sayı, $b$ ise sıfırdan farklı bir tam sayıdır. Kesirler, ondalık sayılar ve tam sayılar da rasyonel sayıdır.

• Toplama ve Çıkarma: Paydalar eşitse paylar toplanır veya çıkarılır, payda aynen yazılır. Paydalar farklıysa, ortak bir paydada eşitlenir ve işlem yapılır.
• Çarpma: Paylar kendi arasında, paydalar kendi arasında çarpılır. Sadeleştirme varsa işlemden önce veya sonra yapılabilir. Örnek: $rac{2}{3} \times rac{4}{5} = rac{8}{15}$
• Bölme: Birinci rasyonel sayı aynen yazılır, ikinci rasyonel sayı ters çevrilip çarpılır. Örnek: $rac{1}{2} \div rac{3}{4} = rac{1}{2} \times rac{4}{3} = rac{4}{6} = rac{2}{3}$
• Sıralama: Paydalar eşitse payı büyük olan daha büyüktür. Paylar eşitse paydası küçük olan daha büyüktür. Eşit değilse paydalar eşitlenerek sıralama yapılır.

⚠️ Dikkat: Negatif rasyonel sayılarla işlem yaparken işaretlere çok dikkat edin! Özellikle eksi ile eksinin çarpımı veya bölümünün artı olduğunu unutmayın.

💡 İpucu: İşlem önceliğine dikkat edin: Parantez içi, üslü ifadeler, çarpma/bölme (soldan sağa), toplama/çıkarma (soldan sağa). Bu sıralama, karışık işlemlerde hata yapmanızı engeller.

🏃‍♂️ Kuvvet ve Hareket (Sürat, Yol, Zaman)

Fizikte hareket, bir cismin zamanla konumunun değişmesidir. Hareketle ilgili temel kavramlar şunlardır:

• Yol: Bir cismin hareketi boyunca katettiği toplam mesafedir. Genellikle metre (m) veya kilometre (km) birimleriyle ifade edilir.
• Zaman: Hareketin başladığı ve bittiği an arasındaki süredir. Genellikle saniye (s), dakika (dk) veya saat (sa) birimleriyle ifade edilir.
• Sürat: Birim zamanda alınan yoldur. Cismin ne kadar hızlı hareket ettiğini gösterir. Formülü: Sürat = Yol / Zaman ($V = X / T$).
• Birimler: Sürat birimi genellikle metre/saniye (m/s) veya kilometre/saat (km/sa) olarak kullanılır.

⚠️ Dikkat: Sürat ile hız kavramları karıştırılabilir. Sürat sadece büyüklüğü ifade ederken, hız hem büyüklüğü hem de yönü ifade eder. Bursluluk sınavında genellikle sürat kavramı üzerinde durulur.

💡 İpucu: Sürat, yol ve zaman arasındaki ilişkiyi hatırlamak için "Yol = Sürat x Zaman" formülünü kullanabilirsiniz. Eğer iki değer belliyse, üçüncü değeri kolayca bulabilirsiniz.