SI (Uluslararası Birim Sistemi), bilim ve mühendislikte kullanılan, dünya çapında kabul görmüş bir ölçüm sistemidir. Bu sistem, yedi temel büyüklük ve bunlardan türetilen diğer büyüklüklerden oluşur. Temel büyüklükler, başka hiçbir büyüklük cinsinden ifade edilemeyen, bağımsız büyüklüklerdir.
SI birim sistemindeki yedi temel büyüklük şunlardır:
- Uzunluk (birimi: metre, m)
- Kütle (birimi: kilogram, kg)
- Zaman (birimi: saniye, s)
- Elektrik Akımı (birimi: amper, A)
- Termodinamik Sıcaklık (birimi: kelvin, K)
- Madde Miktarı (birimi: mol, mol)
- Işık Şiddeti (birimi: kandela, cd)
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Hız: Hız, birim zamanda alınan yol miktarıdır (uzunluk / zaman). Dolayısıyla, temel büyüklük olan uzunluk ve zaman kullanılarak türetilmiş bir büyüklüktür. Birimi metre/saniye (m/s)'dir.
- B) Kuvvet: Kuvvet, kütle ile ivmenin çarpımıdır ($F = m \cdot a$). İvme ise uzunluk ve zaman kullanılarak türetilir. Bu nedenle kuvvet, temel büyüklükler olan kütle, uzunluk ve zaman kullanılarak türetilmiş bir büyüklüktür. Birimi Newton (N) veya kilogram metre/saniye$^2$ (kg·m/s$^2$)'dir.
- C) Kütle: Kütle, yukarıda listelediğimiz gibi, SI birim sistemindeki yedi temel büyüklükten biridir. Başka hiçbir büyüklük cinsinden tanımlanmaz. Birimi kilogram (kg)'dır.
- D) Enerji: Enerji, iş yapabilme kapasitesidir. Örneğin, kinetik enerji $E_k = \frac{1}{2}mv^2$ formülüyle ifade edilir. Bu formülde kütle, hız (uzunluk/zaman) gibi temel büyüklüklerden türetilmiş büyüklükler yer alır. Dolayısıyla enerji, temel büyüklükler kullanılarak türetilmiş bir büyüklüktür. Birimi Joule (J) veya kilogram metre$^2$/saniye$^2$ (kg·m$^2$/s$^2$)'dir.
- E) Basınç: Basınç, birim yüzeye etki eden kuvvettir ($P = F/A$). Kuvvet ve alan (uzunluk$^2$) gibi türetilmiş büyüklükler kullanılarak ifade edilir. Bu nedenle basınç da temel büyüklükler kullanılarak türetilmiş bir büyüklüktür. Birimi Pascal (Pa) veya Newton/metre$^2$ (N/m$^2$)'dir.
Bu incelemeye göre, seçenekler arasında SI birim sistemine göre temel bir büyüklük olan tek seçenek Kütle'dir.
Cevap C seçeneğidir.
