dokunmatik ekran fiziğin hangi alt dalına girer Test 1

Dokunmatik ekranlarda kullanılan kapasitans (sığa) kavramı, hangi fiziksel niceliği ifade eder?

A) Bir cismin ısıyı depolama yeteneği
B) Bir cismin elektrik yükünü depolama yeteneği
C) Bir cismin ışığı yansıtma yeteneği
D) Bir cismin sesi iletme yeteneği

Sevgili öğrenciler, bu soru, günlük hayatımızda sıkça kullandığımız dokunmatik ekran teknolojisinin temelini oluşturan çok önemli bir fiziksel kavramı anlamamızı istiyor. Hadi bu kavramı adım adım, anlaşılır bir şekilde inceleyelim:

• Kapasitans (Sığa) Nedir?

  Fizikte kapasitans (veya Türkçe adıyla sığa), bir elektrik devresi elemanının, özellikle bir kondansatörün, elektrik yükünü depolama yeteneğinin bir ölçüsüdür. Daha basit bir ifadeyle, bir cismin veya sistemin belirli bir voltaj farkı altında ne kadar elektrik yükü tutabileceğini gösterir. Birimi Farad (F)'dır. Bir cismin kapasitansı ne kadar yüksekse, o kadar çok elektrik yükü depolayabilir.

• Dokunmatik Ekranlarda Kapasitansın Rolü:

  Günümüzde kullandığımız birçok akıllı telefon, tablet ve bilgisayar ekranı, kapasitif prensiple çalışır. Bu ekranların yüzeyinde, elektrik yüklerini depolayabilen ince bir iletken katman bulunur. İnsan vücudu da elektrik akımını ileten bir yapıya sahip olduğu için, parmağımız ekrana dokunduğunda, ekranın o noktasındaki elektrik alanında veya kapasitansında küçük bir değişiklik meydana gelir. Ekranın kontrol devresi bu değişikliği algılar ve dokunuşun yerini hassas bir şekilde belirleyerek komutları yerine getirir. Yani, dokunmatik ekranlar sizin elektrik yükünüzü algılayarak çalışır!

• Seçenekleri Değerlendirelim:

  Şimdi verilen seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Bir cismin ısıyı depolama yeteneği: Bu kavram, ısı sığası veya termal kapasite olarak bilinir ve bir cismin sıcaklığını artırmak için ne kadar ısı enerjisi gerektiğini ifade eder. Kapasitans ile karıştırılmamalıdır, çünkü ısı enerjisiyle ilgilidir, elektrik yüküyle değil. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
• B) Bir cismin elektrik yükünü depolama yeteneği: Yukarıda açıkladığımız gibi, kapasitans (sığa) tam olarak bu fiziksel niceliği ifade eder. Bir cismin veya devrenin elektrik yükünü depolama kapasitesidir. Dokunmatik ekranlar da bu prensibi kullanarak sizin dokunuşunuzla oluşan elektrik yükü değişimini algılar. Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
• C) Bir cismin ışığı yansıtma yeteneği: Bu kavram yansıtma veya reflektivite olarak adlandırılır ve ışığın bir yüzeyden geri dönmesiyle ilgilidir. Elektrik yükü depolama ile bir ilgisi yoktur. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
• D) Bir cismin sesi iletme yeteneği: Bu kavram ses iletkenliği veya akustik empedans gibi terimlerle açıklanır ve ses dalgalarının bir ortamda yayılmasıyla ilgilidir. Elektrik yükü depolama ile bir ilgisi yoktur. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Gördüğümüz gibi, dokunmatik ekranların çalışma prensibini anlamak için kapasitans kavramını doğru bir şekilde bilmek, teknolojiyi daha iyi kavramamızı sağlar.

Cevap B seçeneğidir.