Aşağıdaki dizelerden hangisinde "tunç uyak" kullanılmıştır?
A) Gül yüzlü, güzel gözlü yârim,
Sensiz geçen günler bana zâlim.
B) Bir ah çeksem dağı taşı eritir,
Gözümden akan yaş denizi kurutur.
C) Yine bir akşam çöktü şehre,
Yine hasret vurdu sineme zehre.
D) Her şey yerli yerinde; masa, kitap, bardak,
Boşalan içkim gibi yalnızım bu karanlıkta ancak.
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu çözerken öncelikle "tunç uyak" kavramını hatırlayalım. Tunç uyak, bir dizedeki bir sözcüğün, sonraki dizede aynen tekrar etmesiyle oluşan uyaktır. Yani, bir kelime diğerinin içinde aynen geçmelidir.
- A seçeneği: "Gül yüzlü, güzel gözlü yârim, / Sensiz geçen günler bana zâlim." Bu dizelerde "yârim" ve "zâlim" kelimeleri arasında sadece ses benzerliği vardır, biri diğerinin içinde aynen tekrar etmez. Bu nedenle tunç uyak yoktur.
- B seçeneği: "Bir ah çeksem dağı taşı eritir, / Gözümden akan yaş denizi kurutur." Burada "eritir" ve "kurutur" kelimeleri arasında da sadece ses benzerliği vardır. Tunç uyak oluşmamıştır.
- C seçeneği: "Yine bir akşam çöktü şehre, / Yine hasret vurdu sineme zehre." "Şehre" ve "zehre" kelimelerinde de sadece ses benzerliği bulunmaktadır. Tunç uyak bulunmamaktadır.
- D seçeneği: "Her şey yerli yerinde; masa, kitap, bardak, / Boşalan içkim gibi yalnızım bu karanlıkta ancak." Bu dizelerde ise "bardak" kelimesi, "karanlıkta ancak" ifadesinin içinde aynen geçmektedir. İşte bu tunç uyaktır!
Unutmayın, tunç uyak diğer uyak türlerine göre daha belirgin ve kolay fark edilebilir bir uyak türüdür. Kelimenin aynen tekrar etmesine dikkat etmeliyiz.
Cevap D seçeneğidir.
