🎓 12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu test, Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemi, TBMM'nin açılması, iç isyanlar ve dış cephedeki gelişmeler gibi temel konuları kapsamaktadır. Başarılar!
📌 Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)
Mondros, Osmanlı Devleti için fiilen sona erişin başlangıcıdır. İtilaf Devletleri bu antlaşmaya dayanarak ülkeyi işgal etmeye başlamışlardır.
- Osmanlı ordusu terhis edilecek, silah ve cephanelerine el konulacaktı.
- İletişim ve ulaşım araçları İtilaf Devletleri'nin denetimine girecekti.
- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekti (7. madde!).
⚠️ Dikkat: 7. madde, işgallere zemin hazırlayan en önemli maddedir. İtilaf Devletleri bu maddeyi bahane ederek istedikleri yeri işgal etmişlerdir.
📌 Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)
Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilmiştir. Görevi, bölgedeki karışıklıkları gidermek ve güvenliği sağlamaktır. Ancak amacı, milli mücadeleyi başlatmaktır.
- Mustafa Kemal, Samsun'a çıkarak milli mücadeleyi fiilen başlatmıştır.
- Havza Genelgesi ile milli bilincin uyandırılmasına öncülük etmiştir.
- Amasya Genelgesi ile "Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir" diyerek mücadelenin gerekçesini ortaya koymuştur.
💡 İpucu: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, bir dönüm noktasıdır. Artık millet, kendi kaderini tayin etme yolunda ilerleyecektir.
📌 Kongreler Dönemi
Milli Mücadele'nin örgütlenmesi için önemli kongreler düzenlenmiştir. Bu kongrelerde vatanın kurtuluşu için çeşitli kararlar alınmıştır.
- Erzurum Kongresi: Doğu illerinden gelen delegelerle toplanmıştır. Milli sınırlar içinde vatanın bölünmez bir bütün olduğu vurgulanmıştır.
- Sivas Kongresi: Tüm yurdu temsil eden delegelerle toplanmıştır. Kongrede tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir.
- Amasya Görüşmeleri: İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasında yapılmıştır. İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'nin varlığını resmen tanımıştır.
📝 Not: Kongreler, milli iradenin tecelli ettiği önemli platformlardır. Bu kongrelerde alınan kararlar, Kurtuluş Savaşı'na yön vermiştir.
📌 TBMM'nin Açılması (23 Nisan 1920)
Ankara'da açılan TBMM, milli iradenin temsil edildiği en yüksek organdır. TBMM, Kurtuluş Savaşı'nı yönetmiş ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini atmıştır.
- TBMM, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini benimsemiştir.
- İlk meclis başkanı Mustafa Kemal olmuştur.
- TBMM, Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkararak iç isyanlara karşı önlem almıştır.
⚠️ Dikkat: TBMM'nin açılmasıyla birlikte, milli mücadele artık daha güçlü bir şekilde yürütülmeye başlanmıştır.
📌 İç İsyanlar
Kurtuluş Savaşı sırasında, hem İstanbul Hükümeti'nin kışkırtmalarıyla hem de bazı azınlıkların faaliyetleriyle iç isyanlar çıkmıştır. Bu isyanlar, Kurtuluş Savaşı'nı zorlaştırmıştır.
- İstanbul Hükümeti'nin desteklediği isyanlar (Örn: Ahmet Anzavur İsyanı, Kuva-yı İnzibatiye İsyanı).
- Azınlıkların çıkardığı isyanlar (Örn: Pontus İsyanı, Ermeni İsyanı).
- Eski Kuva-yı Milliyecilerin çıkardığı isyanlar (Örn: Çerkes Ethem İsyanı).
💡 İpucu: İç isyanlar, düşmanla savaşırken bir de iç cephede mücadele etmeyi gerektirmiştir. Bu durum, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasını zorlaştırmıştır.
