Bu soruda, Atatürk ilkelerinden hangisinin devletin ekonomik hayata müdahale etmesini ve kalkınmayı planlı bir şekilde yürütmesini öngördüğü sorulmaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Cumhuriyetçilik: Bu ilke, devlet yönetiminde egemenliğin millete ait olmasını, devlet şeklinin cumhuriyet olmasını ve seçme-seçilme hakkını vurgular. Ekonomik hayata doğrudan müdahale ile ilgili değildir.
- B) Milliyetçilik: Bu ilke, milletin birliğini, beraberliğini, bağımsızlığını ve ortak değerlerini ön planda tutar. Ekonomik bağımsızlık ve milli sanayinin korunması gibi yönleri olsa da, devletin doğrudan ekonomik kalkınmayı planlaması ve müdahalesi bu ilkenin temel tanımı içinde yer almaz.
- C) Halkçılık: Bu ilke, toplumda eşitliği, sosyal adaleti ve halkın refahını hedefler. Devletin halkın yararına ekonomik düzenlemeler yapmasını öngörse de, "planlı kalkınma" ve "devletin ekonomik hayata müdahalesi" kavramlarını doğrudan ve en kapsamlı şekilde açıklayan ilke değildir.
- D) Devletçilik: Bu ilke, özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında özel sektörün yetersiz kaldığı durumlarda veya büyük ölçekli yatırımların gerekliliğinde, devletin ekonomik hayata doğrudan müdahale etmesini, sanayi ve tarım gibi alanlarda yatırımlar yapmasını ve ekonomik kalkınmayı planlı bir şekilde yürütmesini ifade eder. Bu ilke sayesinde Sümerbank, Etibank gibi kurumlar kurulmuş, beş yıllık sanayi planları hazırlanmıştır. Soruda belirtilen "devletin ekonomik hayata müdahale etmesi" ve "kalkınmayı planlı bir şekilde yürütmesi" ifadeleri, Devletçilik ilkesinin temel özellikleridir.
- E) Laiklik: Bu ilke, devlet yönetiminde ve eğitimde din ve vicdan özgürlüğünü esas alır, devlet işlerinin din kurallarına göre değil, akıl ve bilime göre yürütülmesini savunur. Ekonomik hayata müdahale ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, devletin ekonomik hayata müdahale etmesini ve kalkınmayı planlı bir şekilde yürütmesini öngören ilke Devletçilik'tir.
Cevap D seçeneğidir.
