Merhaba öğrenciler, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
Soru, Osmanlı Devleti'nde yapılan ıslahat hareketlerinden hangisinin toplumsal ve ekonomik alanda bir değişime neden olmadığını soruyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tanzimat Fermanı: Tanzimat Fermanı (1839), Osmanlı Devleti'nde önemli toplumsal ve ekonomik değişimlere yol açmıştır. Hukukun üstünlüğü ilkesini getirerek, vergi toplama sistemini düzenleyerek ve gayrimüslimlere daha fazla haklar tanıyarak toplumsal yapıyı etkilemiştir. Ekonomik olarak da ticaretin gelişmesine katkıda bulunmuştur.
- B) Islahat Fermanı: Islahat Fermanı (1856), Tanzimat Fermanı'nı daha da genişleterek gayrimüslimlere daha fazla haklar tanımış ve toplumsal eşitliği artırmaya yönelik adımlar atmıştır. Bu durum, toplumsal yapıda önemli değişikliklere neden olmuştur. Ayrıca, ekonomik alanda da yabancı yatırımların artmasına zemin hazırlamıştır.
- C) Kanun-i Esasi: Kanun-i Esasi (1876), Osmanlı Devleti'nin ilk anayasasıdır. Meşrutiyet rejimine geçişi sağlayarak siyasi alanda büyük bir değişime neden olmuştur. Toplumsal olarak da halkın yönetime katılımını sembolize etmiştir. Ekonomik olarak doğrudan bir etkisi olmasa da, siyasi istikrarın sağlanması yoluyla dolaylı olarak ekonomik gelişmeye katkıda bulunmuştur.
- D) Sened-i İttifak: Sened-i İttifak (1808), padişah ile ayanlar (güçlü yerel yöneticiler) arasında yapılan bir sözleşmedir. Bu sözleşme, padişahın yetkilerini kısıtlayarak ayanların gücünü artırmıştır. Ancak, Sened-i İttifak doğrudan toplumsal veya ekonomik bir değişime neden olmamıştır. Daha çok siyasi bir güç dengesi arayışıdır.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki ıslahatlar toplumsal ve/veya ekonomik alanda değişimlere yol açmıştır. Ancak D seçeneğindeki Sened-i İttifak, daha çok siyasi bir düzenleme olup, doğrudan toplumsal veya ekonomik bir etki yaratmamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
