Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlede hangi sözcüğün ismin hal eklerinden birini almadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle ismin hal eklerini hatırlayalım:
- Yalın Hal: İsmin hiçbir ek almamış, temel halidir. (Örnek: ev)
- Belirtme Hali: -ı, -i, -u, -ü eklerini alır. (Örnek: evi)
- Yönelme Hali: -a, -e eklerini alır. (Örnek: eve)
- Bulunma Hali: -da, -de, -ta, -te eklerini alır. (Örnek: evde)
- Ayrılma Hali: -dan, -den, -tan, -ten eklerini alır. (Örnek: evden)
Şimdi cümlemizdeki sözcükleri tek tek inceleyelim:
- A) Öğretmen: Bu sözcük yalın haldedir. Yalın hal, ismin hallerinden biridir. Yani, bir hal eki almamış gibi görünse de, aslında ismin yalın halini temsil eder.
- B) ödevleri: "ödev" kelimesine "-leri" eki gelmiştir. Buradaki "-i" eki, belirtme hal ekidir. (Öğretmen neyi kontrol etti? Ödevleri.)
- C) defterden: "defter" kelimesine "-den" eki gelmiştir. Bu ek, ayrılma hal ekidir. (Öğretmen nereden kontrol etti? Defterden.)
- D) kontrol: Bu sözcük, "kontrol etmek" birleşik fiilinin bir parçasıdır. Tek başına incelendiğinde, herhangi bir ismin hal ekini (-ı, -i, -u, -ü, -a, -e, -da, -de, -ta, -te, -dan, -den, -tan, -ten) almamıştır. Cümledeki görevi, birleşik fiilin isim kısmını oluşturmaktır.
Gördüğümüz gibi, "ödevleri" belirtme hal eki, "defterden" ise ayrılma hal eki almıştır. "Öğretmen" sözcüğü yalın haldedir ve bu da ismin hallerinden biridir. Ancak "kontrol" sözcüğü, birleşik fiilin bir parçası olarak hiçbir ismin hal ekini almamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
