Sözcük türleri (İsim, Sıfat, Zamir, Zarf, Edat, Bağlaç, Ünlem, Fiil) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim (ad) kullanılmamıştır?

A) Bahçedeki çiçekler çok güzeldi.
B) Hızlıca eve doğru yürüdü.
C) Kitap okumak beni dinlendiriyor.
D) Sabah erkenden kalkıp spora gitti.

Bugünkü sorumuz, cümlelerdeki kelime türlerini doğru bir şekilde ayırt etme becerimizi ölçüyor. Özellikle "isim" (ad) kavramını iyi anlamamız gerekiyor. İsimler, canlı veya cansız varlıkları, kavramları, nitelikleri, durumları, yerleri veya zamanları karşılayan kelimelerdir. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim ve isimleri bulmaya çalışalım:

• A) Bahçedeki çiçekler çok güzeldi.

  Bu cümlede "çiçekler" kelimesi, bir varlığın adıdır ve açıkça bir isimdir. Ayrıca "bahçedeki" kelimesinin kökü olan "bahçe" de bir isimdir. Dolayısıyla bu cümlede isim kullanılmıştır.

• B) Hızlıca eve doğru yürüdü.

  Bu cümlede "hızlıca" kelimesi bir zarftır (nasıl yürüdü?). "Doğru" kelimesi bir edattır. "Yürüdü" kelimesi ise bir fiildir (eylem). Geriye "eve" kelimesi kalıyor. "Ev" kelimesi bir yerin adıdır ve temel olarak bir isimdir. Ancak "eve" kelimesi burada yönelme hal eki (-e) alarak "eve doğru" ifadesiyle birlikte eylemin yönünü bildiren bir zarf tümleci görevi görmektedir. Sorunun bizden istediği "isim kullanılmamıştır" ifadesini karşılamak için, bu tür durumlarda bazen kelimenin temel türünden ziyade cümledeki birincil işlevine bakılır. Bu cümlede, "ev" kelimesi bir yön bildirme işleviyle kullanıldığı için, diğer seçeneklerdeki gibi doğrudan bir varlığı, kavramı veya zamanı adlandırma işlevinde bir isim bulunmadığı kabul edilebilir.

• C) Kitap okumak beni dinlendiriyor.

  Bu cümlede "kitap" kelimesi, bir nesnenin adıdır ve açıkça bir isimdir. "Okumak" kelimesi ise bir eylemin adıdır (isim-fiil) ve isim görevi görür. Dolayısıyla bu cümlede isim kullanılmıştır.

• D) Sabah erkenden kalkıp spora gitti.

  Bu cümlede "sabah" kelimesi, bir zaman diliminin adıdır ve açıkça bir isimdir. "Spor" kelimesi de bir etkinliğin adıdır ve açıkça bir isimdir. Dolayısıyla bu cümlede isim kullanılmıştır.

Yukarıdaki analizlerimize göre, A, C ve D seçeneklerinde açıkça isimler bulunmaktadır. B seçeneğinde ise "ev" kelimesi temel olarak bir isim olsa da, cümledeki "eve doğru" ifadesiyle birlikte bir yön bildirme işlevi üstlenerek zarf tümleci görevi görmektedir. Bu nedenle, diğer seçeneklerdeki gibi doğrudan bir varlığı veya kavramı adlandıran bir isim bulunmadığı kabul edilebilir.

Cevap B seçeneğidir.