Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için, olayların fiziksel mi yoksa kimyasal mı olduğunu ayırt etmemiz gerekiyor. Fiziksel olaylarda maddenin sadece görünümü (hali, şekli) değişir, kimyasal yapısı aynı kalır ve yeni bir madde oluşmaz. Kimyasal olaylarda ise maddenin iç yapısı değişir, atomlar yeniden düzenlenir ve tamamen yeni maddeler oluşur.
- A) Yaprağın sararması: Bu olay, yapraktaki klorofilin parçalanması ve diğer pigmentlerin (karotenoidler, antosiyaninler) ortaya çıkmasıyla gerçekleşen karmaşık bir kimyasal süreçtir. Klorofil gibi maddelerin kimyasal yapısı değişir ve yeni maddeler oluşur. Dolayısıyla, yeni bir madde oluşumu gözlenir.
- B) Şekerin suda çözünmesi: Şeker (örneğin sakkaroz, $C_{12}H_{22}O_{11}$) suda çözündüğünde, şeker molekülleri su molekülleri arasına dağılır. Şekerin kimyasal yapısı değişmez, hala şeker molekülleridir. Suyu buharlaştırdığımızda şekeri tekrar elde edebiliriz. Bu bir fiziksel değişimdir ve yeni bir madde oluşmaz.
- C) Ekmeğin kızarması: Ekmeğin kızarması, yüksek sıcaklıkta gerçekleşen Maillard reaksiyonları ve karamelizasyon gibi kimyasal tepkimeler sonucudur. Bu tepkimelerde, ekmeğin içindeki şekerler ve amino asitler birleşerek yeni bileşikler oluşturur. Bu yeni bileşikler ekmeğe kahverengi rengini ve kendine özgü lezzetini verir. Dolayısıyla, yeni bir madde oluşumu gözlenir.
- D) Gümüşün kararması: Gümüşün kararması, gümüşün ($Ag$) havadaki kükürt içeren bileşiklerle (örneğin hidrojen sülfür, $H_2S$) tepkimeye girerek gümüş sülfür ($Ag_2S$) adı verilen siyah renkli bir madde oluşturmasıdır. Bu bir kimyasal tepkimedir ve tamamen yeni bir madde (gümüş sülfür) oluşur. Dolayısıyla, yeni bir madde oluşumu gözlenir.
- E) Benzinin yanması: Benzin (çeşitli hidrokarbonların karışımı) yandığında, havadaki oksijenle ($O_2$) tepkimeye girer. Bu bir yanma tepkimesidir ve sonucunda karbondioksit ($CO_2$) ve su ($H_2O$) gibi tamamen yeni maddeler oluşur. Ayrıca ısı ve ışık enerjisi de açığa çıkar. Dolayısıyla, yeni bir madde oluşumu gözlenir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, sadece şeker suda çözündüğünde maddenin kimyasal yapısı değişmez ve yeni bir madde oluşmaz. Bu bir fiziksel değişimdir.
Cevap B seçeneğidir.
