Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir çıkarım örneğidir?
A) Yağmur yağıyor. B) Bütün kediler miyavlar. C) Ali ders çalışıyor, o halde başarılı olacak. D) Kitap okumak güzeldir. E) Hava çok sıcak.
Öncelikle, bir çıkarım ne demektir, bunu anlayalım. Çıkarım, verilen bir veya birden fazla bilgiden (öncül veya öncüllerden) yola çıkarak mantıksal bir sonuca ulaşma işlemidir. Yani, elimizdeki bilgilere dayanarak yeni bir bilgiye veya yargıya varmaktır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Yağmur yağıyor. Bu ifade, doğrudan bir gözlemi veya bir durumu bildiren basit bir cümledir. Herhangi bir öncülden yola çıkarak varılmış bir sonuç değildir. Bu bir çıkarım değil, bir tespittir.
B) Bütün kediler miyavlar. Bu ifade, genel bir yargı veya bir genellemedir. Bir öncül olarak kullanılabilir ancak kendisi bir çıkarım değildir. Örneğin, "Bu bir kedi, bütün kediler miyavlar, o halde bu kedi miyavlar" şeklinde bir çıkarımın öncülü olabilir.
C) Ali ders çalışıyor, o halde başarılı olacak. İşte bu bir çıkarım örneğidir. Burada iki kısım var: "Ali ders çalışıyor" bilgisi (öncül) ve bu bilgiden yola çıkarak ulaşılan "başarılı olacak" sonucu (çıkarım). Ders çalışmak ile başarılı olmak arasında bir bağlantı kurularak bir sonuca varılmıştır. Bu bağlantı her zaman %100 doğru olmasa da, mantıksal bir çıkarım yapılmıştır.
D) Kitap okumak güzeldir. Bu ifade, kişisel bir görüşü, bir beğeniyi veya genel bir değerlendirmeyi belirtir. Herhangi bir öncülden yola çıkarak varılmış bir sonuç değildir. Bu bir çıkarım değil, bir yargıdır.
E) Hava çok sıcak. Bu ifade de tıpkı A seçeneği gibi, doğrudan bir gözlemi veya bir durumu bildiren basit bir cümledir. Bir çıkarım değil, bir tespittir.
Bu durumda, verilen bilgilerden yola çıkarak bir sonuca varma mantığını en iyi yansıtan seçenek C'dir.
