Bu ders notu, 12. sınıf biyoloji dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavının 4. senaryosundaki Test 2'de yer alan temel konuları kapsamaktadır: Protein sentezi, DNA replikasyonu, genetik şifre ve mutasyonlar.
Protein sentezi, DNA'daki genetik bilginin ribozomlarda proteinlere dönüştürülme sürecidir. Bu süreç transkripsiyon ve translasyon olmak üzere iki ana aşamadan oluşur.
💡 İpucu: Transkripsiyon çekirdekte, translasyon ise sitoplazmada gerçekleşir.
DNA replikasyonu, DNA'nın kendini eşlemesi sürecidir. Bu süreç, hücre bölünmesi öncesinde genetik bilginin doğru bir şekilde aktarılmasını sağlar.
⚠️ Dikkat: DNA replikasyonu yarı korunumlu (semikonservatif) bir süreçtir. Yani yeni DNA molekülü bir eski ve bir yeni zincirden oluşur.
Genetik şifre, DNA ve RNA'daki nükleotit dizilerinin amino asit dizilerine nasıl dönüştürüldüğünü belirleyen kurallar bütünüdür. Her üç nükleotitlik diziye kodon denir ve her kodon bir amino asidi temsil eder.
📝 Örnek: mRNA'daki "UUU" kodonu fenilalanin amino asidini kodlar.
Mutasyonlar, DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Bu değişiklikler genlerde, kromozomlarda veya genomun tamamında olabilir.
💡 İpucu: Mutasyonlar, evrimin temel mekanizmalarından biridir.