MSÜ Sosyal Bilimler Deneme Sınavı 1

Osmanlı Devleti'ndeLonca teşkilatının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Askeri gücü artırmak
B) Ekonomik ve sosyal düzeni sağlamak
C) Eğitim sistemini geliştirmek
D) Dini kurumları güçlendirmek

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek Lonca teşkilatının Osmanlı Devleti'ndeki önemini ve temel amacını birlikte anlayalım.

• Öncelikle, Lonca teşkilatı nedir, bunu hatırlayalım. Lonca, Osmanlı Devleti'nde esnaf ve zanaatkarların örgütlendiği, mesleki dayanışmayı ve düzeni sağlayan bir kurumdu. Günümüzdeki meslek odaları veya sendikaların eski bir benzeri olarak düşünebiliriz.
• Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
• A) Askeri gücü artırmak: Lonca teşkilatının askeri güçle doğrudan bir ilgisi yoktur. Bu teşkilat, sivil halkın ekonomik faaliyetleriyle ilgiliydi. Askeri yapıyı güçlendirmekle görevli başka kurumlar vardı. Dolayısıyla bu seçenek doğru olamaz.
• C) Eğitim sistemini geliştirmek: Loncalar, kendi üyelerine (çırak, kalfa, usta) mesleki eğitim vererek zanaatlarını öğretirdi. Ancak bu, genel eğitim sistemini geliştirmekten ziyade, belirli bir zanaat veya meslekte nitelikli eleman yetiştirmeye yönelikti. Loncanın temel amacı genel eğitim reformu değildi. Bu nedenle bu seçenek de tam olarak doğru değildir.
• D) Dini kurumları güçlendirmek: Lonca teşkilatının yapısında ahlaki ve dini değerler (fütüvvet anlayışı gibi) önemli bir yer tutsa da, Loncanın birincil amacı dini kurumları doğrudan güçlendirmek değildi. Daha çok mesleki ahlakı ve toplumsal düzeni sağlamaya odaklanmıştı. Bu seçenek de doğru değildir.
• B) Ekonomik ve sosyal düzeni sağlamak: Lonca teşkilatının en temel ve kapsayıcı amacı buydu. Loncalar, üretilen malların kalitesini kontrol eder, fiyatları belirler (narh sistemi), üretimi ve tüketimi dengeleyerek arz-talep dengesini korur, haksız rekabeti önlerdi. Aynı zamanda, üyeleri arasında dayanışmayı sağlar, ihtiyaç sahiplerine yardım eder ve mesleki ahlakı korurdu. Bu yönleriyle hem ekonomik hem de sosyal düzenin korunmasında kilit bir rol oynuyordu.
• Gördüğümüz gibi, Lonca teşkilatı hem üretimi, ticareti ve fiyatları düzenleyerek ekonomik düzeni sağlıyor hem de üyelerinin haklarını koruyarak, onlara sosyal güvence sunarak ve mesleki ahlakı gözeterek sosyal düzeni temin ediyordu. Bu nedenle B seçeneği, Lonca teşkilatının temel amacını en doğru şekilde ifade etmektedir.

Cevap B seçeneğidir.