5. sınıf fen bilimleri 2. dönem 1. yazılı 7. Senaryo Test 1

Bir el fenerinden çıkan ışık hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Işık sadece ileri doğru eğri bir yol izler.

B) Işık, el fenerinden çıktıktan sonra her yöne doğrusal olarak yayılır.

C) Işık, sadece belirli bir yöne doğru yayılır ve sonra durur.

D) Işık, yayılırken havada bükülerek yön değiştirir.

Aşağıdaki soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:

• Işığın Temel Özellikleri: Işık, bir enerji türüdür ve boşlukta veya saydam ortamlarda çok yüksek hızlarda hareket eder. Işığın en temel özelliklerinden biri, düz bir çizgide (doğrusal olarak) yayılmasıdır. Ayrıca, bir kaynaktan çıkan ışık, o kaynaktan uzaklaştıkça yayılır ve dağılır (diverjans).
• Seçenekleri İnceleyelim:
• A) Işık sadece ileri doğru eğri bir yol izler.
  • Bu ifade yanlıştır. Işık, özel durumlar (örneğin, kütleçekimsel merceklenme gibi çok büyük kütleli cisimlerin yakınından geçerken) dışında, genellikle düz bir çizgide yayılır. El fenerinden çıkan ışık da düz bir yol izler.
• B) Işık, el fenerinden çıktıktan sonra her yöne doğrusal olarak yayılır.
  • Bu ifade, ışığın temel yayılma prensibini doğru bir şekilde açıklar. El feneri, ışığı belirli bir yöne odaklasa da, fenerin içindeki ampulden çıkan ışık her yöne yayılır ve fenerin reflektörü bu ışığı bir demet halinde yönlendirir. Ancak, bu demet bile tamamen paralel değildir; fenerden uzaklaştıkça doğrusal bir şekilde (bir koni şeklinde) yayılmaya ve dağılmaya devam eder. "Doğrusal olarak yayılır" kısmı, ışığın düz çizgiler halinde ilerlediğini vurgular. "Her yöne" ifadesi, ışığın bir noktadan çıktıktan sonra tek bir sonsuz ince çizgi halinde değil, bir hacim içinde (örneğin bir koni şeklinde) yayıldığını belirtir. Bu, diğer seçeneklere göre ışığın yayılma şeklini en doğru tanımlayan ifadedir.
• C) Işık, sadece belirli bir yöne doğru yayılır ve sonra durur.
  • Bu ifade yanlıştır. Işık, bir kez yayıldığında, bir engele çarpmadığı veya soğurulmadığı sürece hareketine devam eder ve "durmaz". Ayrıca, bir el feneri ışığı belirli bir yöne odaklarken bile, ışık demeti tamamen tek bir yönde değildir; bir miktar yayılma gösterir.
• D) Işık, yayılırken havada bükülerek yön değiştirir.
  • Bu ifade yanlıştır. Işık, bir ortamdan başka bir ortama geçerken (örneğin havadan suya geçerken) kırılma (refraksiyon) nedeniyle yön değiştirebilir. Ancak, sadece "havada yayılırken" kendiliğinden bükülerek yön değiştirmez. Hava homojen bir ortam olduğu sürece ışık düz bir çizgide ilerler.
• Yukarıdaki değerlendirmelere göre, ışığın el fenerinden çıktıktan sonra doğrusal bir şekilde yayıldığını ve bir demet halinde olsa bile belirli bir açısal yayılma (diverjans) gösterdiğini en iyi açıklayan seçenek B'dir.

Cevap B seçeneğidir.