Sevgili öğrenciler, tam gölgenin nasıl oluştuğunu anlamak, ışığın yayılma prensiplerini kavramak için çok önemlidir. Bir gölge oluşumu için temel bazı unsurların bir araya gelmesi gerekir. Şimdi bu unsurları tek tek inceleyelim:
- I. Işık kaynağı: Gölge, ışığın bir cisim tarafından engellenmesiyle oluşur. Eğer bir ışık kaynağı yoksa, etrafta aydınlatacak bir ışık da olmaz ve dolayısıyla engellenecek bir ışık olmadığı için gölge de oluşmaz. Örneğin, zifiri karanlık bir odada hiçbir şeyin gölgesini göremezsiniz. Bu yüzden ışık kaynağı, gölge oluşumunun olmazsa olmaz ilk şartıdır.
- II. Opak (saydam olmayan) bir cisim: Işık kaynağından gelen ışınları engelleyebilecek bir cisme ihtiyacımız vardır. Opak cisimler, ışığı içlerinden geçirmezler; ışığı yansıtırlar veya soğururlar. Eğer cisim saydam (şeffaf) olsaydı, ışık içinden geçer ve engellenmezdi, dolayısıyla gölge oluşmazdı. Yarı saydam (transparan) cisimler ise ışığın bir kısmını geçirip bir kısmını engellediği için net bir tam gölge yerine daha bulanık veya yarı gölge oluşturabilirler. Tam gölge için ışığı tamamen engelleyen opak bir cisim şarttır.
- III. Perde veya yüzey: Gölge, ışığın engellenmesiyle oluşan karanlık bir alandır. Bu karanlık alanın görülebilmesi için bir yüzeye veya perdeye düşmesi gerekir. Tıpkı bir sinema perdesi gibi, gölgenin de üzerine düşeceği bir zemin (duvar, yer, kağıt vb.) olmalıdır. Eğer böyle bir yüzey olmasaydı, gölge uzayda var olsa bile bizim tarafımızdan gözlemlenemezdi.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, tam gölgenin oluşabilmesi için hem bir ışık kaynağına, hem ışığı engelleyecek opak bir cisme, hem de gölgenin düşeceği bir perde veya yüzeye ihtiyaç duyulduğu açıkça görülmektedir. Bu üç unsur bir araya geldiğinde tam gölge oluşur.
Cevap D seçeneğidir.
