5. sınıf türkçe 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Ayşe'de bugün okula gelmedi.

B) Kitabı masanın üzerine koydum.

C) Yarın teyzemlere gideceğiz.

D) Hava çok güzeldi, dışarı çıktık.

Sevgili öğrenciler, bu tür sorular Türkçede sıkça karşılaştığımız ve dikkat gerektiren yazım kurallarından birini, yani "-de / -da" ekinin veya bağlacının doğru kullanımını test eder. Hadi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• Türkçede "-de / -da" kullanımı iki farklı şekilde karşımıza çıkar:

  • 1. Bulunma Hâl Eki (-de / -da / -te / -ta): Bu ek, bir şeyin nerede bulunduğunu, var olduğunu belirtir. Kelimeye bitişik yazılır ve kesme işaretiyle ayrılmaz (özel isimlerde ayrılır). Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. Örneğin: "Evde kimse yoktu." (Evi kimse yoktu - anlam bozuldu).
  • 2. Bağlaç Olan "-de / -da": Bu bağlaç, "bile", "dahi" anlamlarını verir ve vurgu katar. Her zaman kelimeden ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, sadece vurgu azalır. Örneğin: "Sen de gel." (Sen gel - anlam bozulmadı).

• Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:

  • A) Ayşe'de bugün okula gelmedi.

    Bu cümlede "Ayşe'de" ifadesi, "Ayşe bile bugün okula gelmedi" veya "Ayşe de bugün okula gelmedi" anlamını taşımaktadır. Yani buradaki "-de" bir bağlaçtır. Bağlaç olan "-de / -da" her zaman kelimeden ayrı yazılır ve özel isimlere geldiğinde kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazımı "Ayşe de bugün okula gelmedi." şeklinde olmalıdır. Bu nedenle, bu cümlede bir yazım yanlışı vardır.

  • B) Kitabı masanın üzerine koydum.

    Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır. Kelimeler ve ekler doğru kullanılmıştır.

  • C) Yarın teyzemlere gideceğiz.

    Bu cümlede de herhangi bir yazım yanlışı yoktur. "Teyze" kelimesine gelen iyelik ve yönelme ekleri doğru bir şekilde birleştirilmiştir.

  • D) Hava çok güzeldi, dışarı çıktık.

    Bu cümlede de bir yazım yanlışı yoktur. "Güzeldi" ve "çıktık" kelimelerindeki ekler doğru kullanılmıştır. Virgülün kullanımı da doğrudur.

Gördüğümüz gibi, A seçeneğindeki "Ayşe'de" ifadesi, bağlaç olan "-de"nin yanlışlıkla bitişik yazılması ve kesme işaretiyle ayrılması nedeniyle yazım yanlışı içermektedir.

Cevap A seçeneğidir.