Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyup, hangi ifadenin düşünceyi geliştirme yolunu belirlemede kilit rol oynadığını anlamaya çalışalım:
Metin, "Atatürk, ülkemizin kurucusu ve bağımsızlık mücadelesinin önderidir. O, askeri dehası, ileri görüşlülüğü ve inkılaplarıyla Türk milletine yeni bir yol çizmiştir." cümleleriyle Atatürk'ün kim olduğunu ve yaptıklarını açıklıyor. Bu kısımda tanımlama ve açıklama unsurları bulunmaktadır.
Ancak metnin son cümlesi, düşünceyi geliştirme yolunu belirlemede bize çok güçlü bir ipucu veriyor: "Tıpkı bir meşale gibi, karanlıkları aydınlatmıştır."
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Tanımlama: Bir kavramın, varlığın veya olayın ne olduğunu açıklama, özelliklerini belirtmedir. Metnin ilk kısımlarında tanımlama unsurları olsa da, son cümledeki ifade tanımlamadan öteye geçmektedir.
B) Benzetme: İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak birini diğerine benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi, sanki, tıpkı... gibi" edatlarıyla yapılır. Metindeki "Tıpkı bir meşale gibi" ifadesi, Atatürk'ün aydınlatıcı, yol gösterici rolünü, karanlığı aydınlatan bir meşaleye benzeterek çok güçlü bir benzetme örneği sunmaktadır. Bu benzetme, Atatürk'ün etkisini somutlaştırarak okuyucunun zihninde canlandırır ve metindeki düşünceyi geliştirmenin ağırlıklı yolunu oluşturur.
C) Karşılaştırma: İki veya daha fazla varlık, kavram ya da durum arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Metinde iki ayrı şeyin benzer ve farklı yönleri karşılaştırılmamıştır; sadece Atatürk'ün bir özelliği (aydınlatıcılığı) bir meşaleye benzetilmiştir. Benzetme, karşılaştırmanın özel bir türü olsa da, burada doğrudan bir "karşılaştırma"dan ziyade "benzetme" ön plandadır.
D) Sayısal verilerden yararlanma: Metinde herhangi bir sayı, oran, istatistik veya tarihsel veri kullanılmamıştır.
Metnin ana fikrini güçlendiren ve Atatürk'ün etkisini okuyucunun zihninde canlandıran en belirgin ifade, onun bir meşaleye benzetilmesidir. Bu da benzetme sanatının ağırlıklı olarak kullanıldığını açıkça göstermektedir.
Cevap B seçeneğidir.
