"Su, yaşam için vazgeçilmez bir kaynaktır." cümlesini 'örnekleme' düşünceyi geliştirme yoluyla devam ettirmek isteyen bir öğrenci, aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanmalıdır?
A) Su, tıpkı hava gibi canlıların temel ihtiyacıdır.
B) Bilim insanları, suyun önemini defalarca vurgulamıştır.
C) Örneğin, susuz kalan bir bitki kısa sürede solar ve ölür.
D) Suyun önemi, havanın öneminden daha az değildir.
Bu soruda, verilen cümlenin "örnekleme" düşünceyi geliştirme yoluyla nasıl devam ettirileceği istenmektedir. Öncelikle "örnekleme" düşünceyi geliştirme yolunun ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Örnekleme: Bir düşünceyi daha anlaşılır, somut ve inandırıcı kılmak için o düşünceyi destekleyen, açıklayan somut olaylar, durumlar veya varlıklar sunma yöntemidir. Genellikle "örneğin", "mesela", "şöyle ki" gibi ifadelerle başlar veya bu ifadeler olmasa bile örnek niteliği taşıyan bir durum anlatılır.
Şimdi sorudaki ana cümlemize bakalım:
- Ana Cümle: "Su, yaşam için vazgeçilmez bir kaynaktır."
Bu cümlenin vazgeçilmezliğini somut bir örnekle desteklememiz gerekiyor. Seçenekleri inceleyelim:
- A) Su, tıpkı hava gibi canlıların temel ihtiyacıdır.
- Bu ifade, suyu havayla karşılaştırarak önemini belirtmektedir. Burada kullanılan düşünceyi geliştirme yolu "karşılaştırma"dır. Bir örnek sunmamaktadır.
- B) Bilim insanları, suyun önemini defalarca vurgulamıştır.
- Bu ifade, suyun önemini bilim insanlarının görüşlerine dayandırarak "tanık gösterme" veya "alıntı yapma" düşünceyi geliştirme yolunu kullanmaktadır. Somut bir örnek değildir.
- C) Örneğin, susuz kalan bir bitki kısa sürede solar ve ölür.
- Bu ifade, "Örneğin" kelimesiyle başlamakta ve suyun yaşam için vazgeçilmezliğini somut bir durumla açıklamaktadır. Susuz kalan bir bitkinin akıbeti, suyun yaşam için ne kadar kritik olduğunun doğrudan bir kanıtı, yani bir örneğidir. Bu, tam olarak "örnekleme" düşünceyi geliştirme yoludur.
- D) Suyun önemi, havanın öneminden daha az değildir.
- Bu ifade de tıpkı A seçeneğinde olduğu gibi suyu havayla karşılaştırarak önemini vurgulamaktadır. Burada da "karşılaştırma" düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır, bir örnek verilmemiştir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Su, yaşam için vazgeçilmez bir kaynaktır." cümlesini "örnekleme" yoluyla devam ettiren en uygun ifadenin C seçeneğinde yer aldığı açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
