"Komşusunun yaptığı her işi eleştiren, sürekli kusur bulan ve kendi işine bakmayan bir kişi için aşağıdaki deyimlerden hangisi en uygun düşer?"
A) Burnunun dikine gitmek
B) Elini eteğini çekmek
C) İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batırmak
D) Göz boyamak
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir kişinin davranışını en iyi anlatan deyimi bulmamız isteniyor. Deyimler, dilimize zenginlik katan ve bir durumu kısa ve öz şekilde ifade etmemizi sağlayan kalıplaşmış sözlerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve sorudaki durumu en iyi hangisinin açıkladığını bulalım.
- A) Burnunun dikine gitmek: Bu deyim, bir kişinin kimseyi dinlemeden, kendi bildiğini okuması, inatla kendi istediği şeyi yapması anlamına gelir. Sorudaki kişi eleştirel bir tavır sergilediği için bu deyim uygun değildir.
- B) Elini eteğini çekmek: Bu deyim, bir işten, bir yerden veya bir durumdan tamamen uzaklaşmak, ilgisini kesmek anlamına gelir. Sorudaki kişi tam tersine başkalarının işleriyle çok ilgili olduğu için bu deyim de uygun değildir.
- C) İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batırmak: Bu deyim, bir kişiye başkalarını eleştirmeden önce kendi kusurlarını görmesi gerektiğini hatırlatır. Yani, kendi hatalarına karşı daha nazik olup, başkalarının hatalarına karşı çok sert ve acımasız davranmak anlamına gelir. Sorudaki kişi "komşusunun yaptığı her işi eleştiren, sürekli kusur bulan ve kendi işine bakmayan" biri olduğu için, tam da bu deyimin anlattığı durumu sergilemektedir. Kendi eksiklerini görmezden gelip, başkalarınınkini büyütmektedir.
- D) Göz boyamak: Bu deyim, bir şeyi olduğundan daha iyi göstermeye çalışmak, aldatmak, kandırmak anlamına gelir. Sorudaki kişinin eleştirel tavrıyla bir ilgisi yoktur.
Gördüğümüz gibi, "komşusunun yaptığı her işi eleştiren, sürekli kusur bulan ve kendi işine bakmayan" bir kişi, kendi eksiklerini görmezden gelip başkalarınınkini abartan bir tutum içindedir. Bu durumu en iyi anlatan deyim ise "İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batırmak" deyimidir.
Cevap C seçeneğidir.
