"Ayşe, sınavda çok başarılı olmak için gece gündüz demeden ders çalıştı. Sonunda emeğinin karşılığını aldı ve takdir belgesiyle ödüllendirildi."
Bu parçadaki durumu en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Damlaya damlaya göl olur.
B) Ne ekersen onu biçersin.
C) Acele işe şeytan karışır.
D) Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
Sevgili öğrencilerim, bu tür sorularda öncelikle verilen metni dikkatlice okuyup ana fikrini anlamamız çok önemlidir. Ardından, seçeneklerdeki atasözlerinin anlamlarını düşünerek metinle en uygun olanı bulacağız.
- Metni Anlayalım: Ayşe, sınavda başarılı olmak için çok çalışmış. "Gece gündüz demeden ders çalıştı" ifadesi, onun büyük bir çaba sarf ettiğini gösteriyor. Sonunda da "emeğinin karşılığını aldı ve takdir belgesiyle ödüllendirildi." Bu durum, gösterilen çabanın sonucunda başarıya ulaşıldığını ve ödüllendirildiğini anlatıyor. Yani, bir eylemin (çalışmanın) doğrudan bir sonucu (başarı ve ödül) olduğunu görüyoruz. Ayşe'nin başarısı, harcadığı emeğin bir sonucudur.
- Atasözlerini İnceleyelim: Şimdi seçeneklerdeki atasözlerinin anlamlarına bakalım ve Ayşe'nin durumuyla karşılaştıralım:
- A) Damlaya damlaya göl olur: Bu atasözü, küçük ve sürekli çabaların zamanla büyük sonuçlar doğuracağını ifade eder. Ayşe'nin çalışması sürekli olsa da, metnin ana vurgusu çabanın kendisi ve karşılığıdır, birikimden ziyade.
- B) Ne ekersen onu biçersin: Bu atasözü, yaptığımız işlerin, gösterdiğimiz çabaların veya davranışların sonuçlarını mutlaka göreceğimizi anlatır. İyi bir şey yaparsak iyi bir sonuç, kötü bir şey yaparsak kötü bir sonuç alırız. Ayşe'nin "gece gündüz demeden ders çalışması" (ektiği tohumlar), "emeğinin karşılığını alması ve takdir belgesiyle ödüllendirilmesi" (biçtiği ürünler) ile birebir örtüşmektedir. Yani, gösterdiği çabanın karşılığını almıştır.
- C) Acele işe şeytan karışır: Bu atasözü, aceleyle yapılan işlerin genellikle hatalı veya kötü sonuçlandığını, dikkatli ve sabırlı olunması gerektiğini belirtir. Ayşe'nin hikayesinde acelecilikle ilgili bir durum yoktur, tam tersine sabırlı ve düzenli bir çalışma vardır.
- D) Bir elin nesi var, iki elin sesi var: Bu atasözü, birlik olmanın, iş birliği yapmanın ve yardımlaşmanın önemini vurgular. Ayşe'nin başarısı kişisel çabasıyla ilgilidir, başkalarıyla iş birliği yapmasıyla değil.
- Sonuç: Ayşe'nin hikayesi, gösterdiği yoğun çabanın (ektiği tohumların) karşılığını (biçtiği ürünleri) almasıyla ilgilidir. Bu durumu en iyi özetleyen atasözü, "Ne ekersen onu biçersin" atasözüdür.
Cevap B seçeneğidir.
