Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlede kullanılan söz sanatını bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim:
- "Güneş, dağların arkasından yeni doğmuş bir bebek gibi gülümsüyordu."
Şimdi bu cümleyi adım adım analiz edelim:
- Cümlenin öznesi "Güneş"tir. Güneş, cansız bir varlıktır.
- Güneş'in yaptığı eylem ise "gülümsemek"tir. Gülümsemek, insana özgü bir davranıştır. Cansız varlıklar veya doğa olayları normalde gülümseyemez.
- İşte tam da bu noktada bir söz sanatı devreye giriyor: İnsana ait bir özelliğin, insan dışındaki bir varlığa (burada Güneş'e) aktarılmasına kişileştirme denir. Güneş'in "gülümsemesi" kişileştirmedir.
- Cümlede ayrıca "yeni doğmuş bir bebek gibi" ifadesi de bulunmaktadır. Burada Güneş, bir bebeğe benzetilmiştir. "Gibi" edatıyla yapılan bu benzetme, benzetme (teşbih) sanatıdır. Ancak soruda ana eylem ve ona yüklenen insani özellik ön plandadır. Güneş'in gülümsemesi, cümlenin ana kişileştirme unsurudur ve bu gülümsemenin nasıl olduğu ("bebek gibi") benzetme yoluyla açıklanmıştır. Dolayısıyla, cümlede hem kişileştirme hem de benzetme sanatı bir arada kullanılmıştır. Ancak, Güneş'e insani bir özellik olan "gülümseme" eyleminin verilmesi, kişileştirme sanatının temelini oluşturur.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Benzetme: Cümlede "yeni doğmuş bir bebek gibi" ifadesiyle benzetme sanatı vardır. Ancak Güneş'in gülümsemesi, kişileştirme sanatının doğrudan bir örneğidir.
- B) Kişileştirme: Güneş'e insana özgü bir eylem olan "gülümseme" özelliğinin verilmesi, kişileştirme sanatının açık bir örneğidir. Bu, cümlenin ana söz sanatlarından biridir ve sorunun odak noktasıdır.
- C) Abartma: Cümlede bir olayın veya durumun olduğundan çok daha büyük veya küçük gösterilmesi gibi bir abartı yoktur.
- D) Tezat: Cümlede birbirine zıt kavramların veya durumların bir arada kullanılması söz konusu değildir.
Bu durumda, Güneş'e insani bir özellik olan "gülümseme" eyleminin yüklenmesi, cümlede kullanılan en belirgin ve temel söz sanatlarından biri olan kişileştirmedir.
Cevap B seçeneğidir.
