Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "abartma" (mübalağa) sanatı kullanılmıştır?
A) Güneş, altın bir tepsi gibi gökyüzünde parlıyordu.
B) Rüzgar, saçlarımı okşarken içimi bir hüzün kapladı.
C) Bir fısıltı duysa, kilometrelerce öteden koşarak gelirdi.
D) Çiçekler, baharın gelişini müjdeleyen rengarenk elbiseler giymişti.
Sevgili öğrenciler, bu soruda "abartma" (mübalağa) sanatının hangi cümlede kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle abartma sanatının ne olduğunu hatırlayalım:
- Abartma (Mübalağa): Bir durumu, olayı, niteliği olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha fazla veya çok daha az göstererek anlatma sanatıdır. Amacı, anlatımı daha etkili ve çarpıcı hale getirmektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Güneş, altın bir tepsi gibi gökyüzünde parlıyordu.
- Bu cümlede güneş, "altın bir tepsi"ye benzetilmiştir. Burada bir benzetme (teşbih) sanatı vardır. Güneşin parlaklığı abartılmamış, sadece neye benzediği anlatılmıştır. Bu nedenle abartma yoktur.
- B) Rüzgar, saçlarımı okşarken içimi bir hüzün kapladı.
- Bu cümlede rüzgara "okşamak" gibi insana özgü bir özellik verilmiştir. Bu bir kişileştirme (teşhis) sanatıdır. Rüzgarın etkisi veya hızı abartılmamıştır. Bu nedenle abartma yoktur.
- C) Bir fısıltı duysa, kilometrelerce öteden koşarak gelirdi.
- Bu cümlede bir kişinin duyma yeteneği ve hızı abartılmıştır. Bir fısıltıyı kilometrelerce öteden duymak ve o kadar mesafeyi koşarak gelmek gerçek hayatta mümkün değildir. Bu ifade, kişinin ne kadar dikkatli, hassas veya hızlı olduğunu vurgulamak için aşırıya kaçılarak söylenmiştir. İşte bu, tam olarak abartma sanatıdır.
- D) Çiçekler, baharın gelişini müjdeleyen rengarenk elbiseler giymişti.
- Bu cümlede çiçeklere "elbise giymek" ve "müjdelemek" gibi insana özgü özellikler verilmiştir. Bu da bir kişileştirme (teşhis) sanatıdır. Çiçeklerin rengi veya sayısı abartılmamış, sadece baharın gelişini simgeleyen canlılıkları insani bir ifadeyle anlatılmıştır. Bu nedenle abartma yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, bir fısıltıyı kilometrelerce öteden duyup koşarak gelme durumunun gerçek dışı ve aşırı bir anlatım olduğunu görüyoruz. Bu durum, abartma sanatının en belirgin örneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
