Anadolu ve Mezopotamya uygarlıkları, farklı coğrafyalarda kurulmuş olsalar da bazı ortak özelliklere sahiptiler. Aşağıdakilerden hangisi bu uygarlıkların ortak özellikleri arasında gösterilemez?
A) Tarım ve hayvancılıkla uğraşmaları
B) Çok tanrılı dinlere inanmaları
C) Güçlü şehir devletleri veya krallıklar kurmaları
D) Para birimi olarak madeni parayı kullanmaları
Anadolu ve Mezopotamya, insanlık tarihinin en eski ve en önemli uygarlık merkezlerinden ikisidir. Farklı coğrafyalarda gelişmiş olsalar da, ilk medeniyetlerin ortaya çıkış süreçlerinde ve temel yaşam biçimlerinde bazı benzerlikler göstermişlerdir. Bu soru, bu iki bölgedeki uygarlıkların ortak özelliklerini sorgulamaktadır.
- A) Tarım ve hayvancılıkla uğraşmaları: Hem Anadolu hem de Mezopotamya, "Bereketli Hilal" olarak bilinen coğrafyanın önemli parçalarıdır. Neolitik Çağ'dan itibaren tarım ve hayvancılık, bu uygarlıkların temel geçim kaynağı olmuş, yerleşik yaşamın ve medeniyetin gelişiminin temelini atmıştır. Mezopotamya'da Fırat ve Dicle nehirleri, Anadolu'da ise çeşitli akarsu ve göl havzaları tarım için elverişli ortamlar sunmuştur. Bu nedenle, bu ortak bir özelliktir.
- B) Çok tanrılı dinlere inanmaları: Hem Mezopotamya (Sümerler, Babilliler, Asurlular) hem de Anadolu (Hititler, Frigler, Lidyalılar) uygarlıkları, doğa olaylarını ve evreni açıklamak için çok sayıda tanrıya inanmışlardır. Bu tanrılar genellikle insan biçimli olup, belirli güçleri veya doğa olaylarını temsil etmişlerdir. Tapınaklar ve rahipler, bu dinlerin önemli kurumları olmuştur. Bu nedenle, bu ortak bir özelliktir.
- C) Güçlü şehir devletleri veya krallıklar kurmaları: Mezopotamya'da Sümerler'in kurduğu Ur, Uruk, Lagaş gibi şehir devletleri ve daha sonra Akkad, Babil, Asur gibi büyük imparatorluklar mevcuttu. Anadolu'da ise Hititler gibi güçlü krallıklar ve Frigler, Lidyalılar gibi bölgesel güçler ortaya çıkmıştır. Bu yapılar, merkezi otoriteyi ve toplumsal düzeni sağlamıştır. Bu nedenle, bu ortak bir özelliktir.
- D) Para birimi olarak madeni parayı kullanmaları: Madeni paranın (sikke) icadı, M.Ö. 7. yüzyılda Anadolu'da yaşamış Lidyalılara aittir. Bu icat, ticaretin gelişimi için önemli bir dönüm noktası olsa da, Mezopotamya uygarlıklarının büyük bir kısmı ve Anadolu'daki Lidyalılardan önceki uygarlıklar döneminde takas sistemi veya değerli metallerin (altın, gümüş) ağırlıkla kullanılması yaygındı. Dolayısıyla, madeni para kullanımı, bu uygarlıkların *tümünün* veya *genelinin* ortak bir özelliği değildir; aksine, belirli bir dönemde ve belirli bir uygarlıkta (Lidyalılar) ortaya çıkmış, daha sonra yaygınlaşmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
