9. sınıf türk dili ve edebiyatı 2. dönem 1. yazılı 3. Senaryo Test 1

"Pencereden dışarı bakıyordu. Yağmur şiddetini artırmıştı. İçinde tuhaf bir sıkıntı vardı. Ne yapacağını bilemiyordu. Sanki bütün dünya üzerine geliyordu."

Bu parçada kullanılan anlatıcı bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kahraman Anlatıcı Bakış Açısı

B) Gözlemci Anlatıcı Bakış Açısı

C) İlahi (Tanrısal) Anlatıcı Bakış Açısı

D) Ben Anlatıcı Bakış Açısı

E) İkinci Tekil Şahıs Anlatıcı Bakış Açısı

Bu soruyu çözmek için, verilen metindeki anlatıcının olayları ve karakterleri hangi açıdan gördüğünü ve aktardığını anlamamız gerekiyor.

• Öncelikle metni dikkatlice okuyalım: "Pencereden dışarı bakıyordu. Yağmur şiddetini artırmıştı. İçinde tuhaf bir sıkıntı vardı. Ne yapacağını bilemiyordu. Sanki bütün dünya üzerine geliyordu."
• Metinde kullanılan fiillere dikkat edelim: "bakıyordu", "artırmıştı", "vardı", "bilemiyordu", "geliyordu". Bu fiillerin hepsi üçüncü tekil şahıs ("o") için kullanılmıştır. Bu durum, anlatıcının olayların dışında bir konumda olduğunu gösterir.
• Bu bilgiyle birlikte A) Kahraman Anlatıcı Bakış Açısı ve D) Ben Anlatıcı Bakış Açısı seçeneklerini eleyebiliriz. Çünkü bu bakış açıları, anlatıcının hikayenin bir parçası olduğu ve olayları kendi ağzından ("ben") anlattığı durumlarda kullanılır (örneğin: "Pencereden dışarı bakıyordum...").
• E) İkinci Tekil Şahıs Anlatıcı Bakış Açısı da bu metne uygun değildir. Bu bakış açısında anlatıcı okuyucuya veya bir karaktere "sen" diye hitap eder (örneğin: "Pencereden dışarı bakıyordun...").
• Şimdi B) Gözlemci Anlatıcı Bakış Açısı ve C) İlahi (Tanrısal) Anlatıcı Bakış Açısı seçenekleri üzerinde duralım. Her ikisi de üçüncü tekil şahıs anlatımı kullanır.
• Gözlemci Anlatıcı Bakış Açısı, bir kamera gibi sadece dışarıdan görülen ve duyulan olayları aktarır. Karakterlerin iç dünyasına, düşüncelerine veya duygularına girmez (örneğin: "Pencereden dışarı baktı. Yüzünde bir ifade belirdi.").
• Ancak verilen metinde anlatıcı, karakterin sadece ne yaptığını değil, aynı zamanda ne hissettiğini ve düşündüğünü de biliyor: "İçinde tuhaf bir sıkıntı vardı. Ne yapacağını bilemiyordu. Sanki bütün dünya üzerine geliyordu." Bu ifadeler, anlatıcının karakterin iç dünyasına tamamen hakim olduğunu gösterir.
• İlahi (Tanrısal) Anlatıcı Bakış Açısı, her şeyi bilen, her şeye hakim olan bir anlatıcıdır. Karakterlerin geçmişini, geleceğini, düşüncelerini, duygularını ve motivasyonlarını bilir ve okuyucuya aktarır. Bu anlatıcı, olayların ve karakterlerin üzerinde bir konumdadır.
• Metindeki anlatıcının karakterin iç sıkıntısını ve çaresizliğini bilmesi, onun ilahi (tanrısal) bir bakış açısına sahip olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Cevap C seçeneğidir.