"Deniz, mavinin en hırçın tonuyla kükrüyordu." cümlesinde, yazıyı zenginleştirmek amacıyla kullanılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Benzetme
B) Kişileştirme
C) Abartma
D) Tezat
E) Mecazımürsel
Bu soruda, bir cümlede kullanılan edebi sanatı bulmamız isteniyor. Cümlemiz: "Deniz, mavinin en hırçın tonuyla kükrüyordu." Şimdi bu cümleyi adım adım inceleyelim ve hangi edebi sanatın kullanıldığını bulalım.
- Öncelikle cümleyi dikkatlice okuyalım: "Deniz, mavinin en hırçın tonuyla kükrüyordu."
- Burada "deniz" bir doğa varlığıdır, cansız bir varlıktır.
- "Kükremek" fiili ise genellikle aslan gibi yırtıcı hayvanlara veya çok öfkeli insanlara ait bir eylemdir. Cansız bir varlık olan denizin kükremesi mümkün değildir.
- İşte tam da bu noktada edebi bir sanat devreye giriyor. Cansız bir varlığa (denize), canlılara (hayvanlara veya insanlara) özgü bir özellik veya eylem (kükremek) verilmiştir.
- Şimdi seçeneklerimizi tek tek inceleyelim:
- A) Benzetme: İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır. Genellikle "gibi", "sanki" kelimeleri kullanılır. Cümlede böyle bir karşılaştırma yoktur.
- B) Kişileştirme (Teşhis): Cansız varlıklara veya hayvanlara insana ait özelliklerin verilmesidir. Bizim cümlemizde denize "kükremek" gibi insana veya hayvana özgü bir eylem verilmiştir. Bu tanıma birebir uyuyor!
- C) Abartma (Mübalağa): Bir durumu veya olayı olduğundan çok daha büyük veya küçük göstermektir. Cümlede denizin gücü vurgulansa da, asıl sanat denizin "kükremesi"dir, yani ona canlı özelliği verilmesidir.
- D) Tezat (Karşıtlık): Birbirine zıt kavramların bir arada kullanılmasıdır. Cümlede zıt anlamlı kelimeler veya kavramlar bulunmamaktadır.
- E) Mecazımürsel (Ad Aktarması): Bir sözcüğün, ilgili olduğu başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Cümlede böyle bir kullanım söz konusu değildir.
- Görüldüğü gibi, "deniz" gibi cansız bir varlığa "kükremek" gibi canlılara özgü bir eylem yüklenmesi, doğrudan kişileştirme sanatının bir örneğidir. Bu sanat, yazıyı daha etkileyici, canlı ve anlamlı hale getirir.
Cevap B seçeneğidir.
