"Yıllar sonra doğup büyüdüğüm kasabaya döndüğümde, her şeyin değiştiğini fark ettim. Çocukluğumun geçtiği o dar sokaklar genişlemiş, eski evlerin yerini modern binalar almıştı. Bir an için kendimi yabancı hissettim. Sanki bir zaman tünelinden geçmiş, bambaşka bir dünyaya gelmiştim. Eski dostlarımdan bazılarını buldum ama onlarla da eski samimiyeti yakalayamadım. Geçmiş, artık sadece anılarımda yaşayan solgun bir resimdi."
Bu parçadaki anlatıcı ve bakış açısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Anlatıcı, olayların dışında kalarak sadece gözlem yapar.
B) Olaylar, kahramanın kendi ağzından, birinci tekil şahıs anlatımıyla aktarılmıştır.
C) Anlatıcı, kahramanın gelecekteki kaderini önceden bilmektedir.
D) Anlatıcının üslubu, okuyucuda merak duygusu uyandırmayı hedefler.
E) İlahi bakış açısıyla, tüm karakterlerin duygu ve düşünceleri yansıtılmıştır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metindeki anlatıcıyı ve bakış açısını doğru bir şekilde belirlememiz isteniyor. Hadi metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri tek tek değerlendirelim.
- Öncelikle metni okuyalım: "Yıllar sonra doğup büyüdüğüm kasabaya döndüğümde, her şeyin değiştiğini fark ettim. Çocukluğumun geçtiği o dar sokaklar genişlemiş, eski evlerin yerini modern binalar almıştı. Bir an için kendimi yabancı hissettim. Sanki bir zaman tünelinden geçmiş, bambaşka bir dünyaya gelmiştim. Eski dostlarımdan bazılarını buldum ama onlarla da eski samimiyeti yakalayamadım. Geçmiş, artık sadece anılarımda yaşayan solgun bir resimdi."
- Metindeki fiillere ve zamirlere dikkat edelim: "doğup büyüdüğüm", "fark ettim", "hissettim", "gelmiştim", "buldum", "yakalayamadım". Bu fiillerin hepsi birinci tekil şahıs (ben) tarafından yapıldığını gösteriyor. Anlatıcı, kendi yaşadıklarını, kendi duygularını ve kendi gözlemlerini aktarıyor.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Anlatıcı, olayların dışında kalarak sadece gözlem yapar. Bu ifade yanlış. Anlatıcı, olayların bizzat içindedir, kasabaya dönen ve değişimi yaşayan kişinin kendisidir. Kendi duygularını ("kendimi yabancı hissettim") açıkça belirtmektedir.
- B) Olaylar, kahramanın kendi ağzından, birinci tekil şahıs anlatımıyla aktarılmıştır. Bu ifade doğru. Metindeki "doğup büyüdüğüm", "fark ettim", "kendimi yabancı hissettim" gibi ifadeler, anlatıcının hikayenin kahramanı olduğunu ve olayları kendi bakış açısından, "ben" diliyle anlattığını açıkça gösterir.
- C) Anlatıcı, kahramanın gelecekteki kaderini önceden bilmektedir. Bu ifade yanlış. Metinde geleceğe dair herhangi bir bilgi veya öngörü bulunmamaktadır. Anlatıcı, geçmişi ve şimdiki zamanı değerlendirmektedir. Bu tür bir anlatım ilahi (tanrısal) bakış açısına özgüdür.
- D) Anlatıcının üslubu, okuyucuda merak duygusu uyandırmayı hedefler. Bu ifade metnin ana amacı değildir. Metin daha çok bir iç hesaplaşma, bir nostalji ve değişim üzerine bir gözlem içerir. Merak uyandırmaktan ziyade, bir durumu ve duyguyu aktarmayı amaçlar.
- E) İlahi bakış açısıyla, tüm karakterlerin duygu ve düşünceleri yansıtılmıştır. Bu ifade yanlış. Metinde sadece anlatıcının kendi duygu ve düşünceleri yer almaktadır. Eski dostlarının ne düşündüğünü veya hissettiğini bilmiyoruz. İlahi bakış açısı, tüm karakterlerin iç dünyasına hakim olmayı gerektirir.
Bu değerlendirmeler sonucunda, metindeki anlatıcının hikayenin kahramanı olduğunu ve olayları kendi ağzından, birinci tekil şahıs anlatımıyla aktardığını net bir şekilde görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
