Aşağıdaki cümlelerden hangisi, bir romanda "kahraman anlatıcı"nın bakış açısıyla yazılmış bir metinden alınmış olamaz?
A) Yıllar sonra doğduğum kasabaya döndüğümde her şeyin değiştiğini fark ettim.
B) O an içimde tarifsiz bir sevinç vardı, sanki tüm dünya bana gülümsüyordu.
C) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltımı hazırlamak için mutfağa yöneldim.
D) Kapıyı çaldığında, onun gelişiyle tüm odanın havası bir anda değişivermişti.
E) Hayatımın dönüm noktası diyebileceğim o olayı asla unutamam.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir romanda "kahraman anlatıcı"nın bakış açısıyla yazılmış bir metinden alınmış olamayacak cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "kahraman anlatıcı" ne demek, onu hatırlayalım:
- Kahraman Anlatıcı: Hikayeyi bizzat yaşayan, olayların içinde olan ana karakterin ağzından anlatılmasıdır. Bu tür anlatımda "ben" veya "biz" ifadeleri kullanılır. Anlatıcı, sadece kendi gördüklerini, duyduklarını, düşündüklerini ve hissettiklerini aktarabilir. Başka karakterlerin iç dünyasını, düşüncelerini veya kendi bulunmadığı yerdeki olayları bilemez.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yıllar sonra doğduğum kasabaya döndüğümde her şeyin değiştiğini fark ettim.
- Bu cümlede "doğduğum", "döndüğümde" ve "fark ettim" ifadeleri, olayı yaşayan ve anlatan kişinin "ben" olduğunu gösteriyor. Anlatıcı kendi eylemlerini ve gözlemlerini aktarıyor. Bu, kahraman anlatıcıya uygun bir cümledir.
- B) O an içimde tarifsiz bir sevinç vardı, sanki tüm dünya bana gülümsüyordu.
- Burada anlatıcı, "içimde" ve "bana" ifadeleriyle kendi duygularını ve hislerini dile getiriyor. Kendi iç dünyasını aktardığı için kahraman anlatıcı bakış açısına uyar.
- C) Sabah erkenden kalktım ve kahvaltımı hazırlamak için mutfağa yöneldim.
- "Kalktım" ve "yöneldim" fiilleri, anlatıcının kendi eylemlerini anlattığını gösteriyor. Bu da kahraman anlatıcı bakış açısının tipik bir örneğidir.
- D) Kapıyı çaldığında, onun gelişiyle tüm odanın havası bir anda değişivermişti.
- Bu cümlede anlatıcı, başka bir kişinin ("onun") eylemini ("Kapıyı çaldığında") ve bu eylemin "tüm odanın havası" üzerindeki etkisini gözlemliyor ve yorumluyor. Kahraman anlatıcı, kendi duygularını veya kendi üzerindeki etkiyi anlatabilir ("Kapıyı çaldığında ben çok heyecanlandım" gibi). Ancak, "tüm odanın havasının değişmesi" gibi genel bir atmosfer değişikliğini, sanki dışarıdan bir gözlemci gibi aktarması, kahraman anlatıcının sınırlı bakış açısının ötesine geçer. Bu ifade, daha çok olayları dışarıdan gözlemleyen ve yorumlayan "üçüncü tekil şahıs" (ilahi veya gözlemci) anlatıcının tarzına yakındır. Kahraman anlatıcı, başkasının gelişiyle kendi hissettiği değişimi anlatır, odanın genel havasındaki değişimi bu kadar nesnel bir dille aktarmaz.
- E) Hayatımın dönüm noktası diyebileceğim o olayı asla unutamam.
- "Hayatımın", "diyebileceğim" ve "unutamam" ifadeleri, anlatıcının kendi yaşamı ve anıları üzerine kişisel bir değerlendirme yaptığını gösteriyor. Bu da kahraman anlatıcı bakış açısına tamamen uygundur.
Bu durumda, D seçeneğindeki cümle, kahraman anlatıcının kendi kişisel deneyim ve duygularından ziyade, dışarıdan bir gözlemcinin yapabileceği türden bir yorum içerdiği için, kahraman anlatıcı bakış açısıyla yazılmış bir metinden alınmış olamaz.
Cevap D seçeneğidir.
