Merhaba sevgili öğrenciler!
$H_2S$ molekülünün Lewis nokta yapısını adım adım çizerek ve her bir yargıyı dikkatlice inceleyerek doğru cevabı bulalım. Kimyasal yapıları anlamak, moleküllerin özelliklerini tahmin etmemize yardımcı olan temel bir beceridir.
- 1. Moleküldeki Atomları ve Değerlik Elektronlarını Belirleyelim:
- Hidrojen ($_1H$): Atom numarası $1$ olduğu için $1$ değerlik elektronu vardır.
- Kükürt ($_{16}S$): Atom numarası $16$ olduğu için elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$'tür. Son katmanında $2+4=6$ değerlik elektronu bulunur.
- 2. Toplam Değerlik Elektron Sayısını Hesaplayalım:
- $H_2S$ molekülünde $2$ adet Hidrojen ve $1$ adet Kükürt atomu vardır.
- Toplam değerlik elektron sayısı: $(2 \times 1 \text{ elektron}) + (1 \times 6 \text{ elektron}) = 2 + 6 = 8$ elektron.
- 3. Merkez Atomu Belirleyelim ve İskelet Yapıyı Çizelim:
- Genellikle, bir molekülde birden fazla atom türü varsa, tek olan veya daha az elektronegatif olan atom merkez atom olur. Burada Kükürt (S) merkez atomdur.
- Hidrojen atomlarını Kükürt atomuna tek bağlarla bağlayalım: $H - S - H$.
- 4. Bağlayıcı Elektronları Yerleştirelim ve Kalan Elektronları Dağıtalım:
- İki adet $H-S$ tekli bağı çizdik. Her tekli bağ $2$ elektron kullanır. Toplamda $2 \times 2 = 4$ elektron kullanıldı.
- Kalan elektron sayısı: $8 \text{ (toplam)} - 4 \text{ (bağlayıcı)} = 4$ elektron.
- Bu kalan $4$ elektronu merkez atom olan Kükürt'ün oktetini tamamlamak için ortaklanmamış elektron çiftleri (lone pair) olarak yerleştirelim. Kükürt şu anda bağlardan $4$ elektron alıyor. Oktetini tamamlamak için $8-4=4$ elektrona daha ihtiyacı var.
- Bu $4$ elektron, Kükürt atomu üzerinde $2$ çift ortaklanmamış elektron olarak yerleşir.
- 5. Lewis Yapısını Çizelim ve Oktet/Dublet Kuralını Kontrol Edelim:
- Lewis yapısı şu şekilde olur:
..
H-S-H
..
- Her bir Hidrojen atomu $1$ bağa sahiptir, yani $2$ elektronu vardır (dublet kuralına uyar).
- Kükürt atomu $2$ bağa ($4$ elektron) ve $2$ çift ortaklanmamış elektrona ($4$ elektron) sahiptir. Toplamda $4+4=8$ elektronu vardır (oktet kuralına uyar).
- 6. Yargıları Değerlendirelim:
- I. Kükürt atomu üzerinde $2$ çift ortaklanmamış elektron bulunur.
- Lewis yapımıza göre Kükürt atomu üzerinde $2$ çift ortaklanmamış elektron (lone pair) bulunmaktadır. Bu yargı DOĞRUDUR.
- II. Toplam $4$ adet bağlayıcı elektron çifti içerir.
- Bağlayıcı elektron çifti, atomlar arasındaki bağları oluşturan elektron çiftleridir. $H_2S$ molekülünde $2$ adet $H-S$ tekli bağı vardır. Her tekli bağ $1$ bağlayıcı elektron çiftidir. Dolayısıyla toplam $2$ adet bağlayıcı elektron çifti bulunur, $4$ adet değil. Bu yargı YANLIŞTIR.
- III. Kükürt atomu oktet kuralına uyar.
- Lewis yapımızda Kükürt atomunun çevresinde $2$ bağdan gelen $4$ elektron ve $2$ ortaklanmamış çiftinden gelen $4$ elektron olmak üzere toplam $8$ elektron bulunmaktadır. Bu da Kükürt atomunun oktet kuralına uyduğunu gösterir. Bu yargı DOĞRUDUR.
Buna göre, I ve III numaralı yargılar doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.
