Karbondioksit ($CO_2$), hücre metabolizması sonucu oluşan bir atık ürün olup, akciğerlere taşınarak vücuttan atılması gereken önemli bir gazdır. Kan, $CO_2$'yi farklı yollarla taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Karbondioksitin yaklaşık %70'i, alyuvarların içinde su ile birleşerek karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur. Bu karbonik asit daha sonra hidrojen iyonları ($H^+$) ve bikarbonat iyonlarına ($HCO_3^-$) ayrışır. Bikarbonat iyonları plazmaya geçerek bu şekilde taşınır. Bu mekanizma, kanın pH dengesinin korunmasında da önemli rol oynar.
Bu ifade doğrudur. Karbondioksitin yaklaşık %20-23'ü, alyuvarlardaki hemoglobin molekülünün globin (protein) kısmındaki amino gruplarına bağlanır. Bu bileşiğe karbaminohemoglobin denir. Oksijen, hemoglobinin demir içeren hem grubuna bağlanırken, $CO_2$ globin kısmına bağlanır.
Bu ifade doğrudur. Karbondioksitin yaklaşık %7-10'u, kan plazmasında doğrudan çözünmüş gaz halinde taşınır. Bu oran diğer taşıma yöntemlerine göre daha düşüktür ancak yine de $CO_2$ taşınmasında bir paya sahiptir.
Bu ifade doğrudur. Doku kılcallarında, hücrelerden kana geçen $CO_2$, alyuvarların içine girer. Alyuvarların içinde bulunan karbonik anhidraz enzimi sayesinde $CO_2$ ve su ($H_2O$) hızla birleşerek karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur. Bu reaksiyon, bikarbonat iyonlarının oluşumunun ilk adımıdır.
Bu ifade yanlıştır. Karbonik anhidraz enzimi, alyuvarların içinde bulunan ve $CO_2$ ile $H_2O$'nun birleşmesini ($CO_2 + H_2O \rightleftharpoons H_2CO_3$) ve ayrışmasını katalizleyen çok hızlı çalışan bir enzimdir. Bu enzim hem doku kılcallarında (burada $CO_2$ alınır ve karbonik asit oluşturulur) hem de akciğer kılcallarında (burada karbonik asit tekrar $CO_2$ ve $H_2O$'ya ayrıştırılarak $CO_2$ dışarı atılır) aktif olarak görev yapar. Dolayısıyla, enzimin sadece akciğer kılcallarında aktif olduğunu söylemek doğru değildir.
Cevap E seçeneğidir.
