12. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb Test 1

Oksijenli solunumun glikoliz, krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi (ETS) olmak üzere üç ana evresi vardır. Bu evrelerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Glikoliz: Sitoplazmada gerçekleşir.

B) Krebs döngüsü: Mitokondri matriksinde gerçekleşir.

C) ETS: Mitokondri iç zarında gerçekleşir.

D) Glikoliz: Substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretilir.

E) Krebs döngüsü: En fazla $ATP$ üretilen evredir.

Merhaba sevgili öğrenciler! Oksijenli solunum, canlıların enerji elde etmesinde kritik bir süreçtir. Bu süreç, glikoz gibi organik moleküllerin parçalanarak $ATP$ (adenozin trifosfat) üretilmesini sağlar. Oksijenli solunumun üç ana evresi vardır: Glikoliz, Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS). Şimdi, bu evrelerle ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.

• A) Glikoliz: Sitoplazmada gerçekleşir.

  Bu ifade doğrudur. Glikoliz, oksijenli solunumun ilk evresidir ve hücrenin sitoplazmasında, yani sitozol adı verilen sıvı kısmında gerçekleşir. Bu evrede, 6 karbonlu glikoz molekülü, 3 karbonlu iki pirüvat molekülüne parçalanır.

• B) Krebs döngüsü: Mitokondri matriksinde gerçekleşir.

  Bu ifade de doğrudur. Glikoliz sonucu oluşan pirüvat molekülleri, mitokondriye girer ve asetil-CoA'ya dönüşür. Asetil-CoA ise mitokondrinin iç boşluğu olan matriksinde Krebs döngüsüne katılır. Bu döngüde $CO_2$ açığa çıkar ve $NADH$ ile $FADH_2$ gibi elektron taşıyıcı moleküller üretilir.

• C) ETS: Mitokondri iç zarında gerçekleşir.

  Bu ifade de doğrudur. Elektron Taşıma Sistemi (ETS), oksijenli solunumun son ve en önemli evresidir. Bu sistemdeki protein kompleksleri, mitokondrinin iç zarında (krista) yer alır. Krebs döngüsünde üretilen $NADH$ ve $FADH_2$ moleküllerinin taşıdığı yüksek enerjili elektronlar, bu sistem üzerinden aktarılır ve $ATP$ sentezi için gerekli proton gradyanı oluşturulur.

• D) Glikoliz: Substrat düzeyinde fosforilasyon ile $ATP$ üretilir.

  Bu ifade doğrudur. Glikoliz evresinde, az miktarda da olsa doğrudan $ATP$ üretimi gerçekleşir. Bu $ATP$ üretimi, bir fosfat grubunun doğrudan bir organik molekülden ($ADP$'ye) aktarılmasıyla olur ve bu olaya substrat düzeyinde fosforilasyon denir.

• E) Krebs döngüsü: En fazla $ATP$ üretilen evredir.

  Bu ifade yanlıştır. Krebs döngüsü, doğrudan substrat düzeyinde fosforilasyon ile sadece 2 $ATP$ (bir glikoz molekülü için) üretir. Krebs döngüsünün asıl görevi, Elektron Taşıma Sistemi'nde kullanılmak üzere yüksek enerjili elektron taşıyıcıları olan $NADH$ ve $FADH_2$ moleküllerini üretmektir. Oksijenli solunumda en fazla $ATP$ üretimi, Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evresinde, oksidatif fosforilasyon yoluyla gerçekleşir. Bu evrede, bir glikoz molekülünden yaklaşık 28-34 $ATP$ üretilebilir.

Bu nedenle, Krebs döngüsünün en fazla $ATP$ üretilen evre olduğu bilgisi hatalıdır.

Cevap E seçeneğidir.