12. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 3

Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için gerekli olan enerjinin temel kaynağı genellikle ATP molekülüdür. ATP'nin yapısı ve işleviyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşur.

B) Fosfat grupları arasındaki yüksek enerjili bağların kopmasıyla enerji açığa çıkar.

C) Tüm canlı hücrelerde sentezlenebilir ve depolanabilir.

D) Hidrolizi ile ADP ve inorganik fosfat oluşur.

E) Enerji gerektiren metabolik olaylarda kullanılır.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için gerekli olan enerjinin temel kaynağı olan ATP molekülü, biyolojinin en önemli konularından biridir. Şimdi, ATP'nin yapısı ve işleviyle ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.

• A) Adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşur.

  Bu ifade doğrudur. ATP'nin (Adenozin Trifosfat) yapısı, bir azotlu baz olan adenin, beş karbonlu bir şeker olan riboz ve birbirine bağlı üç fosfat grubundan meydana gelir. Adenin ve riboz birleşerek adenozini oluşturur, buna üç fosfat grubu eklenince ATP meydana gelir.

• B) Fosfat grupları arasındaki yüksek enerjili bağların kopmasıyla enerji açığa çıkar.

  Bu ifade de doğrudur. ATP molekülündeki son iki fosfat grubu arasındaki bağlar, "yüksek enerjili fosfat bağları" olarak adlandırılır. Bu bağlar hidroliz (su ile parçalanma) yoluyla koptuğunda, hücrenin kullanabileceği büyük miktarda enerji serbest kalır. Bu enerji, hücrenin yaşamsal faaliyetleri için kullanılır.

• C) Tüm canlı hücrelerde sentezlenebilir ve depolanabilir.

  Bu ifade yanlıştır. ATP, tüm canlı hücrelerde (solunum veya fotosentez gibi süreçlerle) sentezlenebilir, bu kısmı doğrudur. Ancak, ATP molekülü hücrelerde büyük miktarlarda depolanmaz. ATP, sürekli olarak sentezlenip tüketilen, anlık enerji ihtiyacını karşılayan bir moleküldür. Hücreler, enerjiyi genellikle daha kararlı ve uzun süreli depolama formları olan glikoz, glikojen veya yağlar gibi moleküller şeklinde saklar. ATP'nin kendisi kararsız bir moleküldür ve depolanmaya uygun değildir.

• D) Hidrolizi ile ADP ve inorganik fosfat oluşur.

  Bu ifade doğrudur. ATP'nin hidrolizi (su kullanılarak parçalanması) sonucunda, bir fosfat grubu ayrılarak enerji açığa çıkar ve ATP, ADP (Adenozin Difosfat) ile bir inorganik fosfat ($P_i$) molekülüne dönüşür. Bu tepkime şu şekilde gösterilebilir: $ATP + H_2O \rightarrow ADP + P_i + Enerji$.

• E) Enerji gerektiren metabolik olaylarda kullanılır.

  Bu ifade de doğrudur. ATP, hücredeki kas kasılması, aktif taşıma, protein sentezi, sinir iletimi gibi enerji gerektiren tüm metabolik olaylar için doğrudan enerji sağlayan temel moleküldür. Hücrenin "enerji para birimi" olarak işlev görür.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ATP'nin hücrelerde depolanamadığı bilgisi yanlıştır. ATP sürekli üretilip tüketilen bir enerji molekülüdür.

Cevap C seçeneğidir.