12. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb Test 2

Hücresel solunum, organik moleküllerdeki enerjinin ATP'ye dönüştürülmesi sürecidir. Bu süreç, oksijen varlığına göre oksijenli ve oksijensiz solunum olarak ikiye ayrılır. Oksijenli solunum, glikoz gibi organik moleküllerin tamamen parçalanarak yüksek miktarda ATP üretildiği verimli bir süreçtir.
Oksijenli solunumun genel denklemi ve aşamaları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Glikoz, oksijenli solunumun temel enerji kaynağıdır.

B) Oksijenli solunumda bir glikoz molekülünden net 30-32 ATP üretilir.

C) Su (H2O), oksijenli solunumun hem reaktantı hem de ürünüdür.

D) Karbon dioksit (CO2), glikoliz ve Krebs döngüsünde açığa çıkar.

E) Elektron taşıma sisteminde oksijen, son elektron alıcısı olarak görev yapar.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Hücresel solunum, canlıların yaşamlarını sürdürmek için gerekli enerjiyi ürettiği hayati bir süreçtir. Bu soruda, oksijenli solunumun temel özelliklerini ve aşamalarını gözden geçireceğiz. Hadi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.

• A) Glikoz, oksijenli solunumun temel enerji kaynağıdır.

  Oksijenli solunumun genel denklemi $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Enerji}$ şeklindedir. Bu denklemde $C_6H_{12}O_6$ glikozu temsil eder. Glikoz, hücrelerin enerji üretmek için kullandığı birincil organik moleküldür. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.

• B) Oksijenli solunumda bir glikoz molekülünden net 30-32 ATP üretilir.

  Oksijenli solunum, glikozun tamamen parçalanmasıyla yüksek miktarda ATP üreten verimli bir süreçtir. Ökaryotik hücrelerde bir glikoz molekülünden net 30 ila 32 ATP üretildiği kabul edilir. Bu miktar, glikoliz, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi aşamalarında üretilen ATP'lerin toplamıdır. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.

• C) Su ($H_2O$), oksijenli solunumun hem reaktantı hem de ürünüdür.

  Oksijenli solunumun genel denklemi $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Enerji}$ şeklindedir. Bu denklemde su ($H_2O$) sadece ürünler tarafında yer alır. Yani, oksijenli solunumun net reaksiyonunda su bir reaktant (giren madde) değildir, sadece bir üründür. Her ne kadar Krebs döngüsünün bazı ara basamaklarında su tüketimi gerçekleşse de, bu tüketim genel denkleme net bir reaktant olarak yansımaz. Suyun net olarak bir reaktant olmadığını, sadece bir ürün olduğunu düşündüğümüzde, bu ifade yanlıştır.

• D) Karbon dioksit ($CO_2$), glikoliz ve Krebs döngüsünde açığa çıkar.

  Karbon dioksit ($CO_2$), glikozun parçalanma sürecinde açığa çıkan bir atık üründür. $CO_2$ doğrudan glikoliz aşamasında açığa çıkmaz; glikoliz sonrası pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü sırasında (her bir pirüvattan bir $CO_2$) ve Krebs döngüsünde (her bir asetil-CoA'dan iki $CO_2$) açığa çıkar. Bu ifade, $CO_2$'nin glikozun parçalanma sürecinin ilerleyen aşamalarında (glikoliz sonrası ve Krebs döngüsünde) açığa çıktığını genel bir şekilde belirtmektedir. Bu nedenle, bu ifadeyi doğru kabul edebiliriz.

• E) Elektron taşıma sisteminde oksijen, son elektron alıcısı olarak görev yapar.

  Oksijenli solunumun son aşaması olan elektron taşıma sisteminde, NADH ve $FADH_2$'den gelen yüksek enerjili elektronlar bir dizi taşıyıcıdan geçer. Bu elektronların yolculuğunun sonunda, oksijen ($O_2$) bu elektronları ve protonları ($H^+$) alarak su ($H_2O$) oluşturur. Oksijenin bu görevi, sürecin devamlılığı için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizlerimize göre, suyun oksijenli solunumun net reaksiyonunda bir reaktant değil, sadece bir ürün olması nedeniyle C seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.