Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk, genellikle dinî ve geleneksel unsurlarla iç içe gelişmiştir. Ancak bazı medeniyetlerde hukukun laikleşme eğilimleri de görülmüştür.
Aşağıdaki Eski Çağ hukuk sistemlerinden hangisi, diğerlerine göre daha seküler (laik) bir yapı sergilemesiyle dikkat çeker?
A) Sümer Hukuku
B) Hitit Hukuku
C) Mısır Hukuku
D) Hammurabi Kanunları
E) Urartu Hukuku
Eski Çağ medeniyetlerinde hukuk sistemleri genellikle dinî inançlar, tanrısal buyruklar ve köklü geleneklerle sıkı bir ilişki içindeydi. Bu durum, kanunların ilahi bir kaynaktan geldiği veya tanrıların iradesini yansıttığı düşüncesiyle meşrulaştırılırdı. Ancak bazı medeniyetler, hukuku daha dünyevi ve pratik bir zemine oturtma eğilimi göstermiştir.
- A) Sümer Hukuku: Bilinen en eski yazılı hukuk sistemlerinden biri olan Sümer Hukuku (örneğin Ur-Nammu Kanunları), tanrılar adına çıkarılmış ve ilahi bir meşruiyetle sunulmuştur. Bu durum, hukukun dinî kökenini açıkça gösterir ve tanrıların adaletini yansıttığına inanılırdı.
- C) Mısır Hukuku: Mısır'da firavunlar tanrı-kral olarak kabul edildiğinden, hukuk da doğrudan firavunun iradesi ve Ma'at (evrensel düzen ve adalet) ilkesiyle bağlantılıydı. Ma'at, hem kozmik düzeni hem de ahlaki ve hukuki adaleti temsil eden dinî bir kavramdı. Bu da hukukun dinî ve ilahi yönünü oldukça güçlü kılar.
- D) Hammurabi Kanunları: Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanan bu ünlü kanunlar, giriş kısmında Hammurabi'nin kanunları güneş tanrısı Şamaş'tan aldığını belirtir. Bu, kanunların ilahi bir kaynaktan geldiğini ve tanrısal bir otoriteye dayandığını vurgular. "Göze göz, dişe diş" prensibi gibi katı cezaları içeren bu sistem de ilahi bir otoriteye dayanır ve dinî motifler taşır.
- E) Urartu Hukuku: Urartu medeniyetinin hukuk sistemi hakkında detaylı bilgiler sınırlı olsa da, genel olarak Mezopotamya ve Anadolu'nun diğer medeniyetlerindeki gibi dinî ve geleneksel unsurların etkisinde olduğu varsayılır. Dönemin genel eğilimi bu yöndeydi.
- B) Hitit Hukuku: Diğer Eski Çağ hukuk sistemleriyle karşılaştırıldığında, Hitit Kanunları (Nesilim Kanunları olarak da bilinir) daha seküler (laik) bir yapı sergilemesiyle öne çıkar. Hitit hukuku, genellikle kısas (misilleme) yerine tazminat ve telafi esasına dayanır. Yani, bir suça karşılık aynısıyla cezalandırmak yerine, mağdurun zararının maddi olarak karşılanması veya para cezaları uygulanması yaygındır. Ölüm cezaları ve bedensel cezalar diğer medeniyetlere göre daha azdır ve daha çok ağır suçlarla sınırlıdır. Kanunların ilahi bir kaynaktan geldiği vurgusu diğer medeniyetlerdeki kadar belirgin değildir; daha çok pratik ihtiyaçlar ve toplumsal düzeni sağlama amacı güder. Bu özellikleriyle Hitit Hukuku, dönemin diğer hukuk sistemlerine göre daha dünyevi, pratik ve insancıl bir yaklaşım sergiler.
Cevap B seçeneğidir.
