Konargöçer yaşam tarzı, Türklerin bozkır coğrafyasında hayvancılıkla uğraşmalarının bir sonucuydu. Mevsimlere göre yaylak (yazlık otlak) ve kışlak (kışlık barınak) arasında yapılan düzenli göçler, Türklerin yaşam biçimini, ekonomisini ve sosyal yapısını derinden etkilemiştir.
Konargöçer yaşamın Türklerdeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yaşam tarzının getirdiği bir özellik değildir?
A) Hayvancılığın ekonominin temeli olması
B) Taşınabilir eşya ve sanat anlayışının gelişmesi
C) Tarımın temel geçim kaynağı haline gelmesi
D) Bağımsızlık ve savaşçılık ruhunun güçlenmesi
E) Geniş coğrafyalara yayılma imkânı bulmaları
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türklerin konargöçer yaşam tarzının getirdiği özelliklerden hangisinin bu yaşam tarzıyla bağdaşmadığını bulmamız isteniyor. Konargöçer yaşam, adından da anlaşılacağı gibi sürekli yer değiştirmeyi ve genellikle hayvancılığa dayanmayı ifade eder. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hayvancılığın ekonominin temeli olması: Metinde de belirtildiği gibi, Türkler bozkır coğrafyasında hayvancılıkla uğraşmışlardır. Konargöçer yaşamın temelinde hayvan sürülerini otlatmak için mevsimsel göçler yatar. Dolayısıyla hayvancılık, bu yaşam tarzının ekonomisinin temelidir. Bu, konargöçer yaşamın getirdiği bir özelliktir.
- B) Taşınabilir eşya ve sanat anlayışının gelişmesi: Sürekli yer değiştiren bir toplum, ağır ve sabit eşyalar yerine kolayca taşınabilen, hafif ve pratik eşyalara ihtiyaç duyar. Çadırlar (yurtlar), halılar, kilimler ve diğer günlük eşyalar bu anlayışla üretilmiştir. Sanatları da genellikle bu taşınabilir eşyalar üzerine işlenmiştir. Bu da konargöçer yaşamın doğal bir sonucudur.
- C) Tarımın temel geçim kaynağı haline gelmesi: Tarım, toprağa bağlı bir faaliyettir. Ekilen ürünlerin büyümesi ve hasat edilmesi için belirli bir yerde uzun süre kalmak gerekir. Konargöçer yaşam tarzı ise sürekli yer değiştirmeyi gerektirir. Bu iki yaşam biçimi, temel geçim kaynağı olarak birbirine zıttır. Konargöçer bir toplumda tarım, hayvancılığa göre ikincil planda kalır, hatta bazen hiç yapılmaz. Dolayısıyla tarımın temel geçim kaynağı olması, konargöçer yaşamın getirdiği bir özellik değildir.
- D) Bağımsızlık ve savaşçılık ruhunun güçlenmesi: Bozkırın zorlu koşullarında hayatta kalmak, sürüleri korumak, yeni otlaklar bulmak ve diğer topluluklarla rekabet etmek, Türklerde güçlü bir bağımsızlık ve savaşçılık ruhu geliştirmiştir. At üzerinde yaşamaları ve sürekli hareket halinde olmaları da bu ruhu pekiştirmiştir. Bu, konargöçer yaşamın getirdiği bir özelliktir.
- E) Geniş coğrafyalara yayılma imkânı bulmaları: Konargöçer yaşam tarzı, insanları belirli bir toprağa bağlamaz. Hayvan sürüleriyle birlikte yeni otlaklar arayışı, Türklerin geniş bozkır coğrafyalarında kolayca hareket etmelerine ve zamanla farklı bölgelere yayılmalarına olanak sağlamıştır. Bu da konargöçer yaşamın getirdiği bir özelliktir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, tarımın temel geçim kaynağı haline gelmesi, konargöçer yaşam tarzıyla çelişen bir durumdur.
Cevap C seçeneğidir.
