Orta Çağ'da Bizans İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu, dönemin en güçlü devletleri arasında yer almaktaydı. Her iki devletin de yönetim ve ordu yapıları, kendine özgü özelliklere sahipti ve birbirleriyle sürekli rekabet halindeydiler.
Aşağıdakilerden hangisi, Bizans ve Sasani devletlerinin yönetim ve ordu yapılarının ortak veya benzer özelliklerinden biri olarak gösterilemez?
A) Merkeziyetçi bir yönetim anlayışına sahip olmaları.
B) Ordularında profesyonel askerlere yer vermeleri.
C) Dinî otoritenin devlet yönetiminde önemli bir rol oynaması.
D) Hükümdarın mutlak güce sahip olması.
E) Geniş topraklara yayılmış imparatorluklar olmaları.
Orta Çağ'da Bizans ve Sasani İmparatorlukları, dönemin iki büyük gücüydü ve yönetim ile ordu yapılarında bazı benzerlikler taşırken, bazı konularda da belirgin farklılıklar gösterirlerdi. Soru, bu iki devletin yönetim ve ordu yapılarının ortak veya benzer özelliklerinden biri olarak gösterileMEYECEK olanı bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Merkeziyetçi bir yönetim anlayışına sahip olmaları: Hem Bizans İmparatorluğu hem de Sasani İmparatorluğu, geniş toprakları ve karmaşık bürokratik yapıları yönetmek için güçlü bir merkezi otoriteye sahipti. Bizans'ta imparator, Sasani'de ise Şahlar Şahı (Şehinşah) mutlak gücün ve yönetimin merkezindeydi. Bu, her iki devlet için de ortak bir özelliktir.
- B) Ordularında profesyonel askerlere yer vermeleri: Her iki imparatorluk da sadece savaş zamanı toplanan milis kuvvetlerine dayanmıyordu. Bizans'ın Tagmata'ları ve daha sonra Tema orduları, Sasani'nin ise Savaran (ağır süvari) birlikleri gibi profesyonel, eğitimli ve maaşlı askerlerden oluşan çekirdek orduları vardı. Bu da ortak bir özelliktir.
- C) Dinî otoritenin devlet yönetiminde önemli bir rol oynaması: Bu seçenek, iki imparatorluk arasındaki en önemli farklardan birini işaret eder. Bizans İmparatorluğu'nda imparator, hem devletin başı hem de Kilise'nin koruyucusu ve hatta bir anlamda başı (Sezaropapizm) olarak görülüyordu. Dinî dogmalar ve Kilise hiyerarşisi, devlet politikaları üzerinde doğrudan ve güçlü bir etkiye sahipti. Sasani İmparatorluğu'nda ise Zerdüştlük devlet diniydi ve Mecusi rahipler (Magi) önemli bir etkiye sahipti; ancak Şahlar Şahı'nın otoritesi, Bizans imparatorunun Kilise ile olan ilişkisine kıyasla daha dünyevi ve mutlak bir yapıdaydı. Şah, tanrısal bir kökene sahip olsa da, doğrudan dinî hiyerarşinin başı değildi. Dinî otoritenin devlet yönetimindeki rolünün niteliği ve derecesi, iki imparatorlukta önemli ölçüde farklılık gösteriyordu. Bu nedenle, bu durum ortak veya benzer bir özellik olarak gösterilemez.
- D) Hükümdarın mutlak güce sahip olması: Hem Bizans imparatorları hem de Sasani Şahlar Şahları, kendi imparatorluklarında mutlak güce sahipti. Yasama, yürütme ve yargı yetkileri büyük ölçüde onların elindeydi ve kararları nihai kabul edilirdi. Bu, her iki devlet için de ortak bir özelliktir.
- E) Geniş topraklara yayılmış imparatorluklar olmaları: Hem Bizans hem de Sasani İmparatorlukları, Orta Çağ'da geniş coğrafyalara yayılmış, farklı kültür ve milletleri barındıran büyük devletlerdi. Bu da ortak bir özelliktir.
Yukarıdaki analizler ışığında, Bizans ve Sasani devletlerinin yönetim ve ordu yapılarının ortak veya benzer özelliklerinden biri olarak gösterilemeyecek olan seçenek, dinî otoritenin devlet yönetimindeki rolünün niteliğindeki farklılıklardır.
Cevap C seçeneğidir.
