9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 6. senaryo Test 2

Eski Çağ toplumlarında, doğa olaylarının tanrısal güçlerle açıklanması, ölümden sonraki yaşama duyulan inanç ve ayinlerin düzenlenmesi gibi unsurlar, bilimsel ve sanatsal faaliyetlerin seyrini önemli ölçüde etkilemiştir. Örneğin, Mısır'da tıp ve anatomi, mumyalama geleneği sayesinde gelişirken, Mezopotamya'da astronomi, astrolojik inançlarla birlikte ilerlemiştir.
Bu açıklama, Eski Çağ'da inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki genel yargılardan hangisini doğrulamaktadır?

A) Bilim ve sanat, dini inançların kısıtlamaları nedeniyle yeterince gelişememiştir.

B) Dini inançlar, bilim ve sanatın gelişimine hem yön vermiş hem de zemin hazırlamıştır.

C) Bilim ve sanat, tamamen dini dogmalardan bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.

D) Eski Çağ'da bilim ve sanatın temel amacı, sadece dini törenleri zenginleştirmektir.

E) İnanç sistemleri, bilimsel düşüncenin eleştirel yapısını engellemiştir.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, Eski Çağ toplumlarında inançların bilim ve sanat üzerindeki etkisini anlamamız isteniyor. Verilen metni dikkatlice okuyarak ve seçenekleri tek tek değerlendirerek doğru cevaba ulaşalım.

• Metni Anlayalım:

  Metin, Eski Çağ'da doğa olaylarının tanrısal güçlerle açıklanması, ölümden sonraki yaşama inanç ve ayinlerin, bilimsel ve sanatsal faaliyetleri önemli ölçüde etkilediğini belirtiyor. İki somut örnek veriliyor:

  • Mısır: Mumyalama geleneği (dini inanç ve ritüel), tıp ve anatominin gelişmesini sağlamıştır. Yani dini bir uygulama, bilimsel bir alana katkıda bulunmuştur.
  • Mezopotamya: Astrolojik inançlar (dini/batıl inanç), astronominin (bilim) ilerlemesine yol açmıştır. Yani gök cisimlerine dair dini yorumlar, bilimsel gözlem ve bilginin temelini atmıştır.

  Bu örnekler, inançların bilim ve sanatın gelişimini engellemek yerine, onlara bir tür "itici güç" veya "yönlendirici" olduğunu gösteriyor.

• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) Bilim ve sanat, dini inançların kısıtlamaları nedeniyle yeterince gelişememiştir.

  Bu seçenek, metindeki örneklerle çelişmektedir. Metin, inançların bilim ve sanatın gelişimini kısıtlamak yerine, Mısır'da tıp ve anatominin, Mezopotamya'da ise astronominin gelişmesine katkıda bulunduğunu açıkça belirtiyor. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• B) Dini inançlar, bilim ve sanatın gelişimine hem yön vermiş hem de zemin hazırlamıştır.

  Bu seçenek, metindeki bilgiyi tam olarak yansıtmaktadır. Mumyalama geleneği, Mısır'da anatomi ve tıbbın gelişimi için bir "zemin hazırlamış" ve bu alana "yön vermiştir". Benzer şekilde, astrolojik inançlar da Mezopotamya'da astronominin gelişimi için bir "zemin hazırlamış" ve gök cisimlerinin gözlemlenmesine "yön vermiştir". Bu seçenek, metindeki örneklerle birebir uyumludur.

• C) Bilim ve sanat, tamamen dini dogmalardan bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.

  Metin, inançların bilim ve sanatı "önemli ölçüde etkilediğini" belirterek bu seçeneğin tam tersini ifade etmektedir. Verilen örnekler de bu bağımsızlığın olmadığını, aksine güçlü bir ilişkinin varlığını göstermektedir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• D) Eski Çağ'da bilim ve sanatın temel amacı, sadece dini törenleri zenginleştirmektir.

  "Sadece" kelimesi bu seçeneği yanlış kılmaktadır. Metin, inançların bilim ve sanatı etkilediğini söylese de, bilimsel ve sanatsal faaliyetlerin tek amacının dini törenleri zenginleştirmek olduğunu belirtmemektedir. Tıp ve anatomi gibi bilim dallarının gelişimi, sadece dini törenlerle sınırlı kalmayıp, pratik ihtiyaçlara da hizmet etmiştir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• E) İnanç sistemleri, bilimsel düşüncenin eleştirel yapısını engellemiştir.

  Metin, inançların bilimsel düşüncenin eleştirel yapısını engellediğine dair bir bilgi vermemektedir. Aksine, inançların belirli bilim dallarının gelişimine nasıl katkıda bulunduğunu örneklerle açıklamaktadır. Bu seçenek, metnin ana fikriyle örtüşmemektedir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, metinde verilen örneklerin ve genel açıklamanın en doğru şekilde yansıtan seçeneğin B olduğu görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.