10. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo Test 2

Kanuni Sultan Süleyman dönemi ($1520-1566$), Osmanlı Devleti'nin cihan devleti kimliğini en güçlü şekilde hissettirdiği dönemlerden biridir. Bu dönemdeki siyasi ve askerî mücadelelerin Osmanlı'nın cihan devleti hâline gelmesindeki rolüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Mohaç Meydan Muharebesi ile Macaristan tamamen Osmanlı egemenliğine girmiştir.

B) Preveze Deniz Savaşı ile Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü sağlanmıştır.

C) Hint Deniz Seferleri ile Uzak Doğu ticaret yollarının kontrolü ele geçirilmiştir.

D) Viyana Kuşatması ($1529$) ile Osmanlı Devleti, Orta Avrupa'daki gücünü doruğa çıkarmıştır.

E) Safevilerle yapılan mücadeleler, Doğu Anadolu'da Osmanlı egemenliğini pekiştirmiştir.

Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı Devleti'nin hem siyasi hem de askerî alanda zirveye ulaştığı, cihan devleti kimliğini tüm dünyaya kabul ettirdiği bir dönemdir. Bu dönemdeki önemli mücadeleler ve sonuçları, Osmanlı'nın gücünü pekiştirmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Mohaç Meydan Muharebesi ile Macaristan tamamen Osmanlı egemenliğine girmiştir.

  1526 yılında gerçekleşen Mohaç Meydan Muharebesi, Osmanlı tarihinin en kısa süren ve en kesin zaferlerinden biridir. Bu zaferle Macar Krallığı yıkılmış, Macaristan'ın büyük bir kısmı doğrudan Osmanlı idaresine girmiş, kalan kısımları ise Osmanlı'ya bağlı hale gelmiştir. Bu durum, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki gücünü büyük ölçüde artırmıştır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• B) Preveze Deniz Savaşı ile Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü sağlanmıştır.

  1538 yılında Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması ile Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanması arasında gerçekleşen Preveze Deniz Savaşı, Osmanlı'nın kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu zaferle birlikte Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü pekişmiş ve Akdeniz, bir Osmanlı gölü haline gelmiştir. Bu ifade doğrudur.

• C) Hint Deniz Seferleri ile Uzak Doğu ticaret yollarının kontrolü ele geçirilmiştir.

  Kanuni döneminde Portekizlilerin Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerine karşı düzenlenen Hint Deniz Seferleri (1538-1553), Osmanlı Devleti'nin bölgedeki Müslüman devletlere yardım etme ve ticaret yollarını koruma amacı taşımıştır. Ancak bu seferler, Portekizlileri Hint Okyanusu'ndan tamamen çıkararak Uzak Doğu ticaret yollarının kontrolünü ele geçirme konusunda yeterli başarıyı sağlayamamıştır. Osmanlı, Aden, Yemen gibi bazı stratejik noktaları ele geçirse de, Portekiz'in bölgedeki deniz gücünü kıramamış ve baharat yolu üzerindeki tam kontrolü sağlayamamıştır. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

• D) Viyana Kuşatması (1529) ile Osmanlı Devleti, Orta Avrupa'daki gücünü doruğa çıkarmıştır.

  1529'daki Birinci Viyana Kuşatması, Osmanlı ordusunun Orta Avrupa'nın kalbine kadar ulaşabildiğini gösteren büyük bir güç gösterisiydi. Kuşatma, mevsim şartları ve lojistik sorunlar nedeniyle başarıya ulaşamasa da, Osmanlı'nın Avrupa üzerindeki baskısını ve gücünü en üst seviyeye taşıdığını kanıtlamıştır. Bu ifade doğrudur.

• E) Safevilerle yapılan mücadeleler, Doğu Anadolu'da Osmanlı egemenliğini pekiştirmiştir.

  Kanuni Sultan Süleyman döneminde Safevilerle yapılan mücadeleler (örneğin Irakeyn Seferi), Doğu Anadolu ve Mezopotamya'da Osmanlı egemenliğini sağlamlaştırmıştır. Bağdat'ın fethi ve sınırların belirlenmesi, Osmanlı'nın doğu sınırlarını güvence altına almıştır. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Hint Deniz Seferleri'nin Uzak Doğu ticaret yollarının kontrolünü tamamen ele geçiremediği bilgisi yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.