"Yıllar, bir nehir gibi akıp gidiyordu hayatımızdan." Bu cümlede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
A) Kişileştirme
B) Benzetme
C) Abartma
D) Konuşturma
Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlede kullanılan söz sanatını bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:
Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "Yıllar, bir nehir gibi akıp gidiyordu hayatımızdan."
Bu cümlede "yıllar" ile "nehir" arasında bir ilişki kurulduğunu fark ediyoruz.
"Yıllar" soyut bir kavramken, "nehir" somut bir varlıktır. Cümlede yılların geçiş hızı ve sürekliliği, bir nehrin akışına benzetilmiştir.
Bu benzetme yapılırken "gibi" edatı kullanılmıştır. "Gibi" edatı, iki farklı şey arasında benzerlik kurmak için en sık kullanılan kelimelerden biridir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Kişileştirme: İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Örneğin, "Rüzgar şarkı söylüyordu." cümlesinde rüzgar kişileştirilmiştir. Bizim cümlemizde yıllara insana ait bir özellik verilmemiştir.
B) Benzetme: İki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır. Genellikle "gibi, sanki, adeta" gibi edatlar kullanılır. Bizim cümlemizde "yıllar"ın akışı "nehir"in akışına benzetilmiştir ve "gibi" edatı kullanılmıştır. Bu tanıma tamamen uymaktadır.
C) Abartma: Bir şeyi olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha fazla veya çok daha az gösterme sanatıdır. Örneğin, "Bir lokmada koca tabağı bitirdi." cümlesinde abartma vardır. Bizim cümlemizde bir abartma değil, bir benzetme söz konusudur.
D) Konuşturma: İnsan dışındaki varlıkları konuşturma, onlara söz söyleme sanatıdır. Örneğin, "Ağaçlar rüzgara 'Beni sallama!' diye fısıldadı." cümlesinde konuşturma vardır. Bizim cümlemizde hiçbir varlık konuşturulmamıştır.
Gördüğümüz gibi, "Yıllar, bir nehir gibi akıp gidiyordu hayatımızdan." cümlesinde "yıllar"ın geçişi, "nehir"in akışına benzetilmiştir ve bu benzetme "gibi" edatıyla yapılmıştır. Bu da bizi doğrudan Benzetme söz sanatına götürür.
