Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlede kullanılan söz sanatını bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice okuyalım ve seçenekleri tek tek inceleyelim:
"Deniz, o kadar hırçındı ki dalgaları gökyüzüne değiyordu adeta."
- Öncelikle cümleyi anlamaya çalışalım. Deniz çok dalgalı, çok coşkunmuş. Öyle ki dalgalar o kadar yükselmiş ki neredeyse gökyüzüne değecekmiş gibi bir ifade kullanılmış.
- Şimdi seçeneklerdeki söz sanatlarının ne anlama geldiğini hatırlayalım ve cümlemizle karşılaştıralım:
- A) Benzetme: İki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır. Genellikle "gibi", "sanki", "adeta" gibi kelimeler kullanılır. Bu cümlede "adeta" kelimesi olsa da, temel amaç bir şeyi başka bir şeye benzetmek değil, bir durumu olduğundan çok daha fazla göstermektir.
- B) Abartma (Mübalağa): Bir durumu, olayı veya özelliği olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha fazla veya çok daha az göstererek anlatma sanatıdır. Amaç, anlatıma güç katmak, dikkat çekmek veya etkiyi artırmaktır. Cümlemizdeki "dalgaları gökyüzüne değiyordu" ifadesi, gerçekte mümkün olmayan, denizin hırçınlığını ve dalgaların yüksekliğini olağanüstü bir şekilde vurgulayan bir ifadedir. Dalgaların fiziksel olarak gökyüzüne değmesi imkansızdır, bu nedenle burada bir abartma söz konusudur.
- C) Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Örneğin, "rüzgar fısıldıyordu", "çiçekler gülümsüyordu". Cümlemizdeki "hırçın" kelimesi hem insanlar hem de deniz için kullanılabilen bir sıfattır ve dalgaların gökyüzüne değmesi bir insan eylemi değildir. Bu yüzden kişileştirme yoktur.
- D) Tezat (Karşıtlık): Birbirine zıt iki kavramı veya durumu bir arada kullanma sanatıdır. Örneğin, "ağlarım hatıra geldikçe güldüklerim". Cümlemizde birbirine zıt herhangi bir kavram veya durum bulunmamaktadır.
- Yukarıdaki açıklamalara göre, "dalgaları gökyüzüne değiyordu" ifadesi, denizin hırçınlığını ve dalgaların büyüklüğünü gerçek sınırlarının ötesinde, olağanüstü bir şekilde ifade ettiği için Abartma sanatına örnektir.
Cevap B seçeneğidir.
