Atatürk Dönemi Türk dış politikasında, özellikle $1930$'lu yılların ikinci yarısında artan dünya savaşı tehdidine karşı bölgesel barışı ve güvenliği sağlamak amacıyla önemli paktlar imzalanmıştır.
Bu paktlardan biri olan Balkan Antantı'nın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Orta Doğu'daki sınır sorunlarını çözmek
B) Akdeniz'deki deniz ticaretini güvence altına almak
C) Balkan devletlerinin sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına almak ve bölgesel barışı korumak
D) Almanya ve İtalya'ya karşı askeri ittifak oluşturmak
Sevgili öğrenciler,
Atatürk Dönemi Türk dış politikası, özellikle $1930$'lu yılların ikinci yarısında, dünyada artan savaş tehditlerine karşı barışı ve güvenliği korumaya odaklanmıştır. Bu dönemde imzalanan önemli paktlardan biri de Balkan Antantı'dır. Şimdi bu paktın temel amacını adım adım inceleyelim:
- Soru Kökünü Anlamak: Soru, Balkan Antantı'nın temel amacını soruyor. Bu pakt, $1934$ yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmıştır. Amacı, Balkanlar'da barışı ve statükoyu korumaktı.
- A Seçeneğini Değerlendirmek: "Orta Doğu'daki sınır sorunlarını çözmek." Balkan Antantı, adından da anlaşılacağı üzere Balkan Yarımadası'ndaki devletler arasında imzalanmıştır. Orta Doğu ile doğrudan bir ilgisi yoktur. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B Seçeneğini Değerlendirmek: "Akdeniz'deki deniz ticaretini güvence altına almak." Balkan Antantı'nın ana odağı, kara sınırlarının güvence altına alınması ve bölgesel barışın korunmasıydı. Deniz ticareti, bu paktın doğrudan ve temel amacı değildir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C Seçeneğini Değerlendirmek: "Balkan devletlerinin sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına almak ve bölgesel barışı korumak." $1930$'lu yıllarda Almanya ve İtalya gibi revizyonist devletlerin yayılmacı politikaları, Avrupa'da ve dolayısıyla Balkanlar'da sınır değişiklikleri tehdidini artırıyordu. Balkan Antantı, bu tehdide karşı katılımcı devletlerin mevcut sınırlarını karşılıklı olarak tanımalarını ve birbirlerinin toprak bütünlüğüne saygı göstermelerini sağlamayı amaçlamıştır. Böylece Balkanlar'da barış ve istikrar korunmaya çalışılmıştır. Bu seçenek, paktın kuruluş amacını tam olarak yansıtmaktadır.
- D Seçeneğini Değerlendirmek: "Almanya ve İtalya'ya karşı askeri ittifak oluşturmak." Balkan Antantı, genel olarak revizyonist güçlerin (Almanya ve İtalya'nın dolaylı etkisiyle) Balkanlar'daki yayılmacı emellerine karşı bir duruş sergilese de, doğrudan Almanya ve İtalya'ya karşı kurulmuş bir askeri ittifak olarak tanımlanmaz. Daha çok, bölgesel barışı ve statükoyu korumaya yönelik savunmacı bir pakt niteliğindedir. Amacı, Balkanlar'da savaş çıkmasını engellemek ve mevcut sınırları garanti altına almaktı. Bu nedenle D seçeneği, paktın temel amacını tam olarak ifade etmemektedir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Balkan Antantı'nın temel amacı, Balkan devletlerinin sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına almak ve bölgede barışı korumaktır.
Cevap C seçeneğidir.
