"Servetifünun Dönemi romanlarında genellikle aydın, Batı hayranı, hayata karşı pasif, iç dünyası karmaşık ve genellikle mutsuz karakterler ön plana çıkar. Bu karakterler, gerçeklerden kaçma eğiliminde olup hayal dünyalarına sığınırlar. Toplumsal sorunlardan uzak durarak bireysel bunalımları yaşarlar."
Yukarıdaki paragrafta özellikleri verilen karakter tipine aşağıdaki romanlardan hangisinde rastlanmaz?
A) Mai ve Siyah
B) Aşk-ı Memnu
C) Kiralık Konak
D) Eylül
E) Zehra
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle Servetifünun Dönemi romanlarındaki karakter özelliklerini iyi anlamamız ve ardından verilen romanların hangi döneme ait olduğunu ve karakterlerinin bu özelliklere uyup uymadığını değerlendirmemiz gerekiyor.
- Servetifünun Dönemi Karakter Özellikleri: Soruda verilen paragraf, bu dönemin karakterlerini çok güzel özetliyor: aydın, Batı hayranı, hayata karşı pasif, iç dünyası karmaşık, genellikle mutsuz, gerçeklerden kaçıp hayal dünyasına sığınan ve toplumsal sorunlardan uzak durarak bireysel bunalımlar yaşayan tipler. Bu karakterler genellikle İstanbul'un zengin ve eğitimli kesiminden gelirler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mai ve Siyah (Halit Ziya Uşaklıgil): Bu roman, Servetifünun Dönemi'nin en önemli eserlerinden biridir. Romanın başkarakteri Ahmet Cemil, aydın, Batı hayranı, hayallere sığınan, hayata karşı pasif ve mutsuz bir gençtir. Toplumsal sorunlardan uzak, kendi bireysel bunalımlarını yaşar. Dolayısıyla bu karakter tipi burada bulunur.
- B) Aşk-ı Memnu (Halit Ziya Uşaklıgil): Yine Servetifünun Dönemi'nin zirve eserlerinden biridir. Bihter, Behlül, Nihal gibi karakterler, Batılı yaşam tarzını benimsemiş, iç dünyaları karmaşık, tutkuları ve bunalımlarıyla yaşayan, toplumsal gerçeklerden kopuk, bireysel dramlar yaşayan tiplerdir. Bu karakter tipi de burada bulunur.
- C) Kiralık Konak (Yakup Kadri Karaosmanoğlu): Bu roman, Milli Edebiyat Dönemi'ne ait bir eserdir. Ancak, romanın ilk kuşak karakterleri (Naim Efendi) ve özellikle üçüncü kuşak karakteri Seniha, Batı hayranı, kendi bireysel zevklerine düşkün, toplumsal sorunlardan uzak ve mutsuz bir yaşam süren, iç dünyası karmaşık bir tiptir. Yani Servetifünun karakter özelliklerine yakınlık gösteren unsurlar barındırır, hatta Servetifünun'dan Milli Edebiyat'a geçişin izlerini taşır.
- D) Eylül (Mehmet Rauf): Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı kabul edilen bu eser, Servetifünun Dönemi'ne aittir. Suat, Necip ve Süreyya karakterleri, iç dünyaları karmaşık, tutkuları ve bunalımlarıyla boğuşan, hayata karşı pasif, bireysel duygusal çatışmalar yaşayan ve mutsuz tiplerdir. Bu karakter tipi de burada bulunur.
- E) Zehra (Nabizade Nazım): Bu roman, Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağına ait, Realist ve Natüralist özellikler taşıyan bir eserdir. Romanın başkarakteri Zehra, kıskançlık ve intikam duygularıyla hareket eden, tutkulu, aktif ve çoğu zaman acımasız bir kadındır. O, pasif, hayallere sığınan veya toplumsal sorunlardan uzak bireysel bunalımlar yaşayan bir "aydın" tipi değildir. Tam tersine, duygularını gerçek hayatta, somut eylemlerle yaşayan, intikam peşinde koşan, güçlü ve yıkıcı bir karakterdir. Dolayısıyla, soruda özellikleri verilen Servetifünun karakter tipine Zehra romanında rastlanmaz.
Bu değerlendirmeler ışığında, soruda özellikleri verilen karakter tipine rastlanmayan romanın Zehra olduğu açıktır.
Cevap E seçeneğidir.
