Değişken değerlikli metallerin oluşturduğu bileşikler adlandırılırken metalin o bileşikteki yükü parantez içinde Roma rakamı ile belirtilir.
Buna göre, $FeO$ ve $Fe_{2}O_{3}$ bileşiklerinin sistematik adları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) $FeO$: Demir oksit / $Fe_{2}O_{3}$: Demir oksit
B) $FeO$: Demir (I) oksit / $Fe_{2}O_{3}$: Demir (III) oksit
C) $FeO$: Demir (II) oksit / $Fe_{2}O_{3}$: Demir (III) oksit
D) $FeO$: Demir (II) oksit / $Fe_{2}O_{3}$: Demir (II) oksit
E) $FeO$: Monodemir monooksit / $Fe_{2}O_{3}$: Didemir trioksit
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, değişken değerlikli (yani birden fazla yükseltgenme basamağına sahip olabilen) metallerin oluşturduğu iyonik bileşikleri adlandırma kuralını uygulayacağız. Bu tür bileşiklerde, metalin o bileşikteki yükü (yükseltgenme basamağı) parantez içinde Roma rakamıyla belirtilir. Bu kuralı uygulayarak $FeO$ ve $Fe_2O_3$ bileşiklerinin adlarını bulalım.
-
1. Adım: Yükseltgenme Basamaklarını Hatırlayalım
Bileşiklerde oksijen atomu genellikle $-2$ yükseltgenme basamağına sahiptir. Bileşikler elektriksel olarak nötr olduğu için, atomların yükseltgenme basamakları toplamı sıfır olmalıdır. Demir (Fe) ise değişken değerlikli bir metaldir, yani $+2$ veya $+3$ gibi farklı yükseltgenme basamaklarına sahip olabilir. Bu yüzden adlandırmada demirin yükünü belirtmemiz gerekecektir.
-
2. Adım: $FeO$ Bileşiğini İnceleyelim
- Bu bileşikte bir tane demir (Fe) ve bir tane oksijen (O) atomu bulunmaktadır.
- Oksijenin yükseltgenme basamağı $-2$'dir.
- Bileşik nötr olduğu için, demirin yükseltgenme basamağı $x$ olsun: $x + (-2) = 0$.
- Bu denklemden $x = +2$ bulunur.
- Yani, $FeO$ bileşiğindeki demir atomunun yükü $+2$'dir.
- Buna göre $FeO$ bileşiğinin sistematik adı Demir (II) oksit'tir.
-
3. Adım: $Fe_2O_3$ Bileşiğini İnceleyelim
- Bu bileşikte iki tane demir (Fe) ve üç tane oksijen (O) atomu bulunmaktadır.
- Oksijenin yükseltgenme basamağı yine $-2$'dir.
- Bileşik nötr olduğu için, demirin yükseltgenme basamağı $y$ olsun: $(2 \times y) + (3 \times -2) = 0$.
- Bu denklemden $2y - 6 = 0$ ve $2y = 6$ bulunur.
- Sonuç olarak $y = +3$ bulunur.
- Yani, $Fe_2O_3$ bileşiğindeki demir atomunun yükü $+3$'tür.
- Buna göre $Fe_2O_3$ bileşiğinin sistematik adı Demir (III) oksit'tir.
-
4. Adım: Seçenekleri Karşılaştıralım
Bulduğumuz adlandırmalar şunlardır:
- $FeO$: Demir (II) oksit
- $Fe_2O_3$: Demir (III) oksit
Bu adlandırmalar seçenekler arasında C seçeneğinde doğru bir şekilde verilmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
