Denge tepkimelerinde sıcaklık değişimi, Le Chatelier İlkesi'ne göre dengenin yönünü ve denge sabitinin ($K_c$) değerini etkileyen önemli bir faktördür. Verilen tepkimeyi ve sıcaklık artışının etkilerini adım adım inceleyelim:
Verilen tepkime $X_{2}(g) + Y_{2}(g) \rightleftharpoons 2XY(g)$ şeklindedir ve $\Delta H > 0$ olarak belirtilmiştir. $\Delta H > 0$ olması, tepkimenin endotermik (ısı alan) olduğunu gösterir. Endotermik tepkimelerde ısı, girenler tarafında bir reaktan gibi düşünülebilir: $X_{2}(g) + Y_{2}(g) + \text{Isı} \rightleftharpoons 2XY(g)$.
Sıcaklık artırıldığında, sistem bu etkiyi azaltmak için ısıyı tüketme yönünde hareket eder. Endotermik tepkimelerde ısı girenler tarafında olduğu için, ısıyı tüketmek için denge ürünler (sağ) yönüne kayar. Yani, $X_2$ ve $Y_2$ miktarı azalırken, $XY$ miktarı artar.
Denge sabiti ($K_c$) sadece sıcaklıkla değişir. Endotermik tepkimelerde sıcaklık artışı dengeyi ürünler yönüne kaydırır. Bu durumda ürünlerin derişimi artarken, girenlerin derişimi azalır. $K_c = \frac{[XY]^2}{[X_2][Y_2]}$ ifadesinde pay artarken payda azaldığı için, $K_c$ değeri artar. Bu ifade doğrudur.
Yukarıda açıkladığımız gibi, endotermik bir tepkimede sıcaklık artışı dengeyi ısıyı tüketecek yöne, yani ürünler (sağ) yönüne kaydırır. Bu ifade yanlıştır.
Sıcaklık, hem ileri hem de geri yöndeki tüm tepkime hızlarını etkileyen bir faktördür. Sıcaklık artışı, taneciklerin ortalama kinetik enerjisini artırır, bu da daha sık ve daha etkin çarpışmalara yol açar. Dolayısıyla, hem ileri tepkime hızı hem de geri tepkime hızı artar. Bu ifade doğrudur.
Bu durumda, I ve III numaralı yargılar doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.
