11. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 3

Aşağıdaki tepkimelerin hangisinde $H_2PO_4^-$ iyonu asit gibi davranmıştır?

A) $H_2PO_4^- + H_3O^+ \rightleftharpoons H_3PO_4 + H_2O$

B) $H_2PO_4^- + OH^- \rightleftharpoons HPO_4^{2-} + H_2O$

C) $H_2PO_4^- + H_2O \rightleftharpoons H_3PO_4 + OH^-$

D) $H_2PO_4^- + HCl \rightleftharpoons H_3PO_4 + Cl^-$

E) $H_2PO_4^- + HF \rightleftharpoons H_3PO_4 + F^-$

Bu soruyu çözmek için Brønsted-Lowry asit-baz tanımını hatırlayalım. Bu tanıma göre:

• Asit: Proton ($H^+$) veren maddedir.
• Baz: Proton ($H^+$) alan maddedir.

Bir maddenin asit gibi davranması için proton ($H^+$) vermesi gerekir. $H_2PO_4^-$ iyonu bir proton verdiğinde $HPO_4^{2-}$ iyonuna dönüşür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) $H_2PO_4^- + H_3O^+ \rightleftharpoons H_3PO_4 + H_2O$

  Bu tepkimede $H_2PO_4^-$ iyonu, $H_3O^+$ iyonundan bir proton ($H^+$) alarak $H_3PO_4$ iyonuna dönüşmüştür. Proton alan madde baz olduğu için, burada $H_2PO_4^-$ baz gibi davranmıştır.

• B) $H_2PO_4^- + OH^- \rightleftharpoons HPO_4^{2-} + H_2O$

  Bu tepkimede $H_2PO_4^-$ iyonu, $OH^-$ iyonuna bir proton ($H^+$) vererek $HPO_4^{2-}$ iyonuna dönüşmüştür. Proton veren madde asit olduğu için, burada $H_2PO_4^-$ asit gibi davranmıştır.

• C) $H_2PO_4^- + H_2O \rightleftharpoons H_3PO_4 + OH^-$

  Bu tepkimede $H_2PO_4^-$ iyonu, $H_2O$ molekülünden bir proton ($H^+$) alarak $H_3PO_4$ iyonuna dönüşmüştür. Proton alan madde baz olduğu için, burada $H_2PO_4^-$ baz gibi davranmıştır.

• D) $H_2PO_4^- + HCl \rightleftharpoons H_3PO_4 + Cl^-$

  Bu tepkimede $H_2PO_4^-$ iyonu, $HCl$ molekülünden bir proton ($H^+$) alarak $H_3PO_4$ iyonuna dönüşmüştür. Proton alan madde baz olduğu için, burada $H_2PO_4^-$ baz gibi davranmıştır.

• E) $H_2PO_4^- + HF \rightleftharpoons H_3PO_4 + F^-$

  Bu tepkimede $H_2PO_4^-$ iyonu, $HF$ molekülünden bir proton ($H^+$) alarak $H_3PO_4$ iyonuna dönüşmüştür. Proton alan madde baz olduğu için, burada $H_2PO_4^-$ baz gibi davranmıştır.

Yukarıdaki incelemelere göre, $H_2PO_4^-$ iyonunun asit gibi davrandığı tek tepkime B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.